Ga naar inhoud
Johan de Witt
Menu
  • ANBI
    • Over Johandewitt.nl
    • Beleidsplan
    • Jaarverslagen
  • Blogs
  • Podcasts, audio en video
    • Johan de Witt en het Rampjaar (luisterboek)
    • De grand tour van Johan en Cornelis de Witt
    • Jaap over Johan
    • Kwadratuur van de cirkel
    • Nederlandse gezantenwoningen in Parijs
    • Vaderland en patriotten
    • Hoe klonk Johan de Witt?
    • Johan de Witt en het Rampjaar bij Golfbreker Radio
  • De Grand Tour van de gebroeders De Witt
    • Aflevering 1: Van Dordrecht via Le Havre naar Parijs (14 oktober – 7 november 1645)
    • Aflevering 2: Van Parijs naar Angers (7 november 1645 – 15 februari 1646)
    • Aflevering 3: van Angers naar Bordeaux (21 februari – 14 april 1646)
    • Aflevering 4: van Bordeaux naar La Grande Chartreuse (14 april – 7 september 1646)
    • Aflevering 5: van Chambéry naar Calais (8 september 1646 – 2 juni 1647)
    • Aflevering 6: Een kleine tour door Engeland (3 juni – 27 juli 1647)
    • De Petit Tour: In de voetsporen van de Gebroeders De Witt
  • Database
  • Minuten Johan de Witt
    • 1672
      • Minuten van de uitgaande brieven van Johan de Witt januari t/m juni 1672
      • Minuten van de uitgaande brieven van Johan de Witt aan Cornelis de Witt januari t/m juni 1672
      • Minuten van de uitgaande brieven van Johan de Witt aan Hiëronymus van Beverningk april t/m juni 1672
    • 1671
      • Januari
      • Februari
      • Maart
  • Kaarten
  • Publicaties
  • Links
  • Webshop
  • Contact
Menu

Aflevering 1: Van Dordrecht via Le Havre naar Parijs (14 oktober – 7 november 1645)

In de eerste aflevering van de Omroep Max documentaire De Grooten Tour van de gebroeders De Witt reist Huub Stapel Johan en Cornelis de Witt achterna vanaf hun vertrek in Hellevoetsluis.

Huub Stapel in Hellevoetsluis, aflevering 1 van de Grooten Tour, Omroep Max.

De jonge Johan en Cornelis de Witt mogen op kosten hun vader Jacob een educatieve reis maken dwars door Frankrijk en Engeland. Daar zullen ze kennis maken met de taal, de gewoontes, de cultuur en de politiek van deze landen om ervaring op te doen voor later. Het maken van een grand tour (grooten tour) was voor jongemannen uit de Europese elite heel gebruikelijk, maar wel kostbaar.

Uit het door Johan de Witt bijgehouden kasboek blijkt dat hij nauwkeurig registreert waaraan de broers hun geld uitgeven. Het grootste gedeelte wordt gespendeerd aan transport- en verblijfkosten (paarden, overnachtingen, maaltijden). Maar ook aan de dokter en aan de wasvrouw, boeken, kleding, kaarsen, wapens, liefdadigheid en amusement wordt veel geld besteed. In totaal wordt omgerekend 106.000 euro uitgegeven aan de reis die bijna twee jaar zou duren.

Kasboek van Johan de Witt, Nationaal Archief.

Omdat het nog steeds oorlog is met Spanje – de Tachtigjarige Oorlog – kunnen de broers niet over land naar Frankrijk reizen. Ze varen daarom over zee langs de krijtrotsen van Calais naar Le Havre. Daar gaan zij aan land, en via Rouen reizen ze naar Parijs, waar ze twee weken zullen verblijven. Ze bezichtigen er onder andere het Louvre en ze zien allerlei beroemdheden, onder wie de achtjarige Franse koning Lodewijk XIV, die de maaltijd gebruikt in het Palais Royal.

Lodewijk XIV met zijn broer Philippe, Charles Beaubrun, 1645. Wikimedia Commons

De zesdelige documentaire van Omroep Max heeft uiteraard niet alle reismomenten van de gebroeders De Witt vastgelegd. Het volledige reisverslag, inclusief hertalingen en illustraties, is op Google Maps gepubliceerd.

Terug naar de Grand Tour homepage.

Op de hoogte blijven? Meld u aan voor de Johan de Witt nieuwsbrief:

Recente berichten

  • Andijvie, aberdaan en administratie. Johan de Witt aan boord van de Seven Provinciën
  • Zoete pastei voor Tante Trip
  • Tot diep in de nacht: de werkuren van Johan de Witt
  • Johan de Witt in het Waterlands Archief
  • Liefde, ijs en een teruggestuurde mand
  • Wafels voor een weddenschap (mei 1671)
  • Zelfs geen druiven: Onomkoopbaarheid in de 17e-eeuwse diplomatie
  • Johan de Witt – jongste premier?
  • Drama op de ambassade
  • ‘Men wil mij van goeder handt verzekeren …’ De dood van Madame en de brieven van Christiaan Constantijn Rumpf aan Johan de Witt

Archieven

  • maart 2026
  • februari 2026
  • januari 2026
  • december 2025
  • november 2025
  • september 2025
  • augustus 2025
  • juli 2025
  • juni 2025
  • mei 2025
  • april 2025
  • maart 2025
  • februari 2025
  • november 2024
  • oktober 2024
  • september 2024
  • augustus 2024
  • juli 2024
  • maart 2024
  • februari 2024
  • januari 2024
  • oktober 2023
  • augustus 2023
  • mei 2023
  • maart 2023
  • januari 2023
  • november 2022
  • augustus 2022
  • juni 2022
  • april 2022
  • maart 2022
  • februari 2022
  • januari 2022
  • december 2021
  • november 2021
  • augustus 2021
  • juli 2021
  • februari 2021
  • januari 2021
  • december 2020
  • november 2020
  • oktober 2020
  • september 2020
  • augustus 2020
  • juli 2020
  • juni 2020
  • mei 2020
  • april 2020
  • maart 2020
  • februari 2020
  • januari 2020
  • december 2019
  • oktober 2019
  • september 2019
  • augustus 2019
  • juni 2019
  • april 2019
  • februari 2019
  • december 2018
  • augustus 2018
  • juli 2018
  • juni 2018
  • mei 2018
  • april 2018
  • maart 2018

Categorieën

  • Blogs