Minuten van de uitgaande brieven van Johan de Witt – Januari 1671

De transcriptie is gemaakt met behulp van Transkribus en hoewel hij is gecontroleerd, kunnen er nog fouten in staan. De transcriptie volgt exact het handschrift, en is dus niet genormaliseerd. ‘Link afbeelding’ verwijst naar de scan van de pagina op de site van het Nationaal Archief.

Inhoudsopgave (gebaseerd op tekst van De Witt)

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0004

Paginanummer: 4]

Aen de Vrouwe van Swijndrecht den 1en januari 1671

Me Vrouwe ende veel-waerde suster Uw Ed.ts missive van gisteren is mij huijden door de Heer vander Dussen Uw Ed.ts schoonsoon, mijn waerde Neve, wel behandicht, ende vind ick mij ten hoochsten verplicht over de mennichvuldige beleefftheden ende moeijten aen mijne kinderen bewesen ende besteedt, maer dewijle deselve nu soo lange uutgeweest sijn sal ick haer, sonder faute, met Frere de Witt weder te huijsch verwachten, te meer alsoo ick mijn dochter Anna, op ’t versoeck van onse Nichte Hoogeveen in ‘t eijnde van de aenstaende weecke, voor eenige daegen bij haer Ed; ende haere dochter tot Leyden senden sal; sullende daerentegen met hartelijck verlangen Uw Ed.ts comste herwaerts te gemoedt sien, als oock eenige occasie om aen Uw Ed. ende haere kinderen off kindtskinderen te mogen recompenseren de weldaeden

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0005

Paginanummer: 5]

door Uw Ed. aende mijne bewesen. Waermede Uw Ed. ende desselfs gansche famelen toewenschende alle geluck heijl ende voorspoedt in het jegenwoordich nieuw aengevangene jaer sal ick dese affbreecken ende verblijven etc.

Haege den 1en jan. 1671

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0006

Paginanummer: 6]

Aen vrouwe Anna vander Burch weduwe van wijlen de heer Geerardt van Hoogeveen den 1en jan. 1671

Me vrouwe ende veel-weerde Nichte Uw Ed.ts missive vanden 26en der voorlede maendt is mij wel ter handen gecomen, ende daeruijt bespeurt hebbende desselfs vrundtlijcke noodiginge om mijne dochter Anna Uw Ed. aldaer wat te laeten bijcomen, hebbe ick t’ selve aengesien als een teecken van de continuatie van Uw Ed.ts affectie ende genegentheijdt t’ mijwaerts, ende tot mijne kinderen; ende alhoewel denselve mijne dochter nu onlangs een geruijmen tijdt bij den vrunden van Amstelredam ende sulx van hier absent is geweest, soo hebbe ick echter niet willen voor bij gaen de voors. aengebodene occasie waer te nemen om door de conversatie ende familiariteijt tusschen onse kinderen de vrundtschap te doen vermeerderen, ten welcken eijnde ick dan geresolveert ben haer tegens het eijnde van de aenstaende weecke derwaerts te brengen ende met eenen ‘t geluck te ontfangen van Uw Ed.ts conversatie voor een gedeelte van dien daer op de-

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0007

Paginanummer: 7]

welcke ick haer derwaert geleijden sal. Waermede Uw Ed. met desselfs L. kinderen een gelucksaelich nieuwe jaer  toewenschende ende deselve besloten H. bescherminge bevelende sal ick affbreecken ende verblijven etc.

Haege den 1en Jan. 1671

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0008

Paginanummer: 8]

Aende heer Ambassadeur de Groot den 1en Jan. 1671

Edele Gestrenge Heere Met de jongste post hebb’ ick mits d’invallende Christ-daegen ende andere beletselen, geïntermitteert aen Uw Ed. te schrijven, sulx dat mij, zedert mijne jongste van den 18 der voorlede maende, ter handt gecomen sijn Uw Ed.ts twee distincte brieven van den 19en ende 26 daeraenvolgende, soo als oock Uw Ed.ts depesches aen den Staet ende aen de heer Griffier van haer Ho. Mo. vande selve dates wel ingecomen sijn; wij hebben de voors. Uw Ed.ts depeschen, voor soo veel deselve onder addres aen de gem. heere Griffier overgecomen sijn, trachten te doen supprimeren sonder daer van eenige copijen te laeten uutgeven waertegen voornaementlijck de heeren gedeputeerden van Zeelant haer hebben geformaliseert allegerende speciaelijck gelast te sijn alle Uw Ed.ts secrete brieven over de senden, alhoewel ick vertrouwe dat zij daer toe de minste reden hebben, als presupponerende dat Uw Ed. gelijckluijdende brieven a droicture aende heere Raedtpensionaris van Zeelant is oversendende; weshalven ick

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0009

Paginanummer: 9]

wel wenschte dat Uw Ed. mij met een letterke gelieve te adverteren off niet den gem. heere Raedpensionaris van Zeelandt van post tot post a droicture gedient worde van gelijckluijdende brieven als onder addres aende heer Griffier herwaerts over comen: de reden waeromme wij op ‘t supprimeren der voors. brieven seer gestaen hebben, is geweest om dat wij beducht waeren off niet de copijen van dien door de heer Ambassadeur de Pompone wederom derwaerts gesonden werdende eenige passagien daerinne influerende Uw Ed. aldaer bij de Coning ende de ministers wat souden doen in ’t ooge loopen, ende bij gevolge, tot naedeel vanden Staet doen verminderen de confidentie die zijne maj.t ende de gem. ministers op Uw Ed. gestelt hebben: niettemin is de eerste der voors. Uw Ed.ts twee brieven absolutelijc gesupprimeert, ende soo ick vertrouwe, van de tweede voor de heeren gedeputeerden van Zeelandt een affschrift gemaeckt geworden.

Ick sal verlangen te vernemen wat uutslach de negotiatie van den heere Baron van Windisgrats aldaer nemen sal, waervan ick mits de flaeuwigheit van de consilia van de keijser ende van ‘t Rijck niet groots en verwachts. Ick blijve oock met Uw Ed. gepersuadeert dat de voorsichticht absolutelijck vereijscht de geprojecteerde armatures te waeter ende te lande tot besluijt ende tot  effect te doen brengen, doch de traegheijdt van eenige provincien, ende wel voornaementlijck van die van Zeelant causeert daerontrent eene groote lang saemheijdt, niettemin is de recreuteringe bij proveser oock ter generaliteijt geconcludeert ende uutges., hebbende de heeren gedeputeerden van Zeelandt die conclusie laeten gaen op ‘t behaegen van de heeren haere principaelen, doch onaengesien zedert al 12 off 13 daegen sijn verloopen, is daerover nog geen adveu ingecomen. Tot de wervinge selfs ^mitsgaeders oock tot esquipagie van 36 oorlochschepen is bij haer Ed. Gr. Mo. den 20en der voorlede maendt consent

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0010

Paginanummer: 10]

gedraegen op inschrijven tegens maendaeg voorlede, ende is de voors. conclusie bij alle de leden geacquiesceert uutgesondert dat die van Enckhuijsen in plaetse van 10 Regementen te voet ende 6 te paerdt, maer ingeschreven hebben tot 8 te voet ende 2 te paerdt, maer verscheijde Provincien daerop, ende voornaementlijck op ’t poinct van de esquipagie noch ongelast sijnde, werden daerover naeder debvoiren bij deselve Provincien aengewendt, zijnde de meijninge van haer Ed. Gr. Mo. Oock niet anders in de wervinge dan simul et semel met de esqui¬pagie te consenteren, op dat de Provincien d’esquipagie niet ‘t eenemael blijven difficulteren, ‘twelck andersins seeckerlijck te gemoedt gesien wordt. ontrent het verbodt van de brandewijnen ende de beswaeringe van de Fransche manufacturen met den gevolge ende aenkleven vandien hebben wij het onge

luck gehadt dat d’heeren Staten van Stadt ende landen, mits eenige domestijcque dissentien tusschen de stadt ende de ommelanden, tot geene staetsche vergaederinge gebracht hebbe connen werden, onaengesien alle mogelijcke debvoiren ende voorslaegen daertoe door gecommen van haer Ho. Mo. aengewendt ende gedaen, welcke gecommen vruchteloos etre infectâ van daer sijn vetrocken, sulx dat nu (daarop) in naeder deliberatie gebracht sal moeten werden (sijnde) off niet de Provincien dienonaengesien sullen (soude) verstaen te procederen tot conclusie ene executie van ‘t voors. verbodt ende belastinge, huijden bij alle de ses Provincien geoordeelt is daerontrent mits de voors. onmogelijckheijt van staetschgewijse deleberatien en de gem. Provincie van stadt ende Landen, aende selve genoch gedaen te sijn ende is dienvolg. oock het voors. Verbodt ende de gem. beswaeringe met de geprojecteerde belastinge op de incomende boter kaes speck ende vleesch, absolu telijck geconcludeert. Ick bidde dat Uw Ed. sich naeuwkeurich gelieve te doen informeren op den voortgang van de Fransche armatures, voornaementlijck van die ter Zee, ende van tijdt tot tijdt over te schrijven hoe vele schepen van oorloch het apparent is dat uut het Rijck van Vranckrijck tegens d’aen¬

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0011

Paginanummer: 11]

staende lente in zee gebracht sullen connen werden, oock van wat groote, monture ende manninge ende hoe vele Ruijteren ende knechten den Coning in alles in dienst heeft. Waermede dese affbreeckende ende Uw Ed. met desselfs gansche familie een geluck-saelich nieuwjaer toewenschende sal ick verblijven etc.

Haege den 1en Jan. 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0012

Paginanummer: 12]

Aen heer Jean Deutz den 2en januari 1671

Mijn heere ende Broeder Uw Ed.ts missive van den 29en der voorlede maendt is mij ter rechter tijdt wel ter handen gecomen, ende hebb’ ick daer uut met leedtwesen bespeurt dat Uw Ed.ts verwachte overkomste herwaerts noch voor eenigen tijdt uutgestelt was, welcken tijdt van uuttstel wij hopen dat kort sal wesen, ende bidden dat Uw Ed.ts overcomste soo veel geaccelereert moge werden als ‘t doenlijck is waer bij ick des te meer geintersseert ben omdat deselve andersins lichtelijck sonde vallen in eene Staetschgewijse vergaederinge van Hollandt daer door ick den des te meer van ‘t vermaeck van Uwer Ed.ts geselschap gefrustreert werden soude. Ick wil vastelijck vertrouwen dat de saecke van de officieren van Asperen door de aenschrijvinge van den heere nu verder achter wege blijven sal, ende hadde gaerne verstaen off oock daerover bij rescriptie gelijcke verklaeringe aen den heere Hasselaer toegecomen

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0013

Paginanummer: 13]

zij, soo als mij belooft was te sullen geschieden: gelijck ick oock mede gaerne geimformeert sal worden off de vrunden geresolveert sijn ijets ende wat onder de naem van refusie van gdraegen oncosten, de officieren van Asperen bij curtoisie toe te leggen soo als ‘t een en ‘t ander in mijne jongste missive van den 26en desen breeder gementionneert is geweest. Op den voors. 29en der voorlede maendt is verschenen geweest een jaer interest van 10000 vari gulden t’ mijnen laste ende ten behoeve van onse Eerw. Moeijer Trip ter somme van 300 gelijcke gulden ick bidde dat Uw Ed. de moeijte believe te nemen om de voors. somme aen haer Ed. in mijnen naeme te doen aentellen, ende mij daermede op mijne courante reeckeninge te debiteren. hier bij gaet eene quitancie om daerop in mijnen naeme van de heere Uttenboogaerdt te ontfangen 200 gulden. Waerme Uw Ed. ende de gansche familie toewenschende alle geluck heijl ende voorspoedt in het jegenwoordich aengevangen nieuw jaer sal ick affbreecken ende verblijven etc.

Haege den 2en Jan.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0014

Paginanummer: 14]

Aen de heer Pensionaris Fagel den 2en Januarij 1670

Mijn heere Wat d’heren Staten s’lands van Utrecht hebben gerescribeert op Haer Ed. Groot Mo. missive van den 20e der voorlede maendt, raeckende d’aengeboden conferentie over de strijdende proceduren in de bewuste saecke van de weduwe van wijlen Theodoer vander Peene gehouden werdende sal Uw Ed. uut de ingeleyde copie van de voors. Rescriptie gelieven te vernemen # ende aengesien d’haeren Gecommitteerde Raeden niet bevoecht sijn om de versochte prolongatie van surceantie breeder daerinne geroert toe te staen, soe sal # daerontrent voor eerst geene verdere despositie connen vallen. ende dese tot egeene andere eynde dienende sal ick hiermede affbreecken ende verblyven etc. die ick van mijn plicht geacht hebbe, alhoewel Uw Ed. hier alle daegen te gemoedt siende, deselve misdesen toe te senden,

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0016

Paginanummer: 16]

Aen de heeren Borgemeesters ende Regeerders van de Steden van Hollandt ende Westvrieslant 2en Jan. 1671

Edele Welachtbaere Heeren Eenige domestijcque ende hooch-gaende dissentien tusschen de stadt Groningen ende de Ommelanden hebben veroorsaeckt dat gedeputeerden van Haer Ho. Mo. in die Provincie geweest sijnde om d’heeren Staten van deselve onder anderen mede te disponeren tot acceptatie van het geprojecteerde verbodt tegens het inbrengen van Brandewijnen ende de consumptie hier te lande van wijn van wijn gebrandt, mitsgaeders van het geconcipieerde placaet op ‘t beswaeren van Fransche manifacturen, met de verdere poincten daeraen condependent zijnde, geene Staetsgewijse bijeencomste, ende dienvolgende oock veel min eenege Staetsgewijse resolutie over ’t selve subject hebben weten uut te wercken; ‘t welck dan oock gecauseert heeft dat de conclusie op de voors. poincten ter gemelt te nemen tot noch toe geprotraheert is geworden op

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0017

Paginanummer: 17]

hope dat eenege expedienten souden werden uutgevonden om de voors. difficulteijt te surmonteren maer eijntlijck de voors. gedeputeerden van Haer Ho. Mo., re infectâ, van daer te rugge gecomen sijnde, hebben d’andere Provincien geoordeelt aen die van Stadt ende Landen te maete volgemeten te sijn, te meer alsoo die van de ommelanden in den haeren op alle de voors. poincten gedelibereert, ende deselve soo als die bij haer Ed. Gr. Mo. geprojecteert sijn, aengenomen hadden, ‘twelck geoordeelt is dat Borgemeesters ende Raedt van Groningen oock hadden connen ende behoren te doen, ende in dier voegen de heeren gedeputeerden ter generaliteijt uut beijde de leden comparerende bequaem te maecken om de conclusie op deselve poincten te mogen helpen nemen # ende hebben derhalven haer Ho. Mo. op huijden het voors. werck tot conclusie gebracht onder eene moderate aenteeckeninge bij den gem. heeren gedeputeerden van Stadt

ende landen ^ daerop te doen, ende sijn dienvolgende gearresteert inden eersten het placaet raeckende de Brandewijnen alsboven # daerinne de openstaende dach gevult is met insertie van den 29en deses, zijnde drie weecken naer de aenstaende portdach op Vranckrijck, naer welcken 29en deses alle incomende brandewijnen de confiscatie subject sullen wesen ende voorts conform den text van ’t bekende concept; ten tweeden het placaet op ‘t belasten van de incomende Fransche manifacturen ende ‘t fransche zout conform de lijste daerover bij haer Ho.Mo. gearresteert. Ten derden het besweeren van de uut heemsche boter, kaes, speck ende vleesch; ende ten vierden de precise executie vande voorhenen gearresteerde belastinge op de incomende suijcker-sijropen, alles conform de resolutien bij haer Ed. Gr. Mo. daerop genomen; ‘t welck ick van mijn plicht geacht hebbe Uw Ed. Achtb.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0018

Paginanummer: 18]

aenstondts te notificeren, selfs sonder de resumptie van de voors. genomen concluse aff te wachten # om te mogen dienen tot derselver imformatie ende naerichtinge op dat Uw Ed. Achtb. geraeden vindende dienthalven onder de handt eenige provisionnele waerschouwinge aen de coopluijden in den haeren te doen, sulx sonder eenich tijdt versuijm moge geschieden. Waermede mij in Uw Ed.ts goede gunsten ende deselve in Godes H. bescherminge bevelende sal ick affbreecken ende verblijven etc. Na. de periode in den text gesubleniert alleenlijck te schrijven aen Dordt. Haerl. Delff. Leyd. Amst. Rott. ende Hoorn; ende aen de vordere leden als hieronder in margine staet.

Aen heere ambassadeur Boreel 2^en Jan. 1671

Aen heere ambassadeur Boreel den Edele gestrenge heere Gisteren is mij wel ter handen gecomen Uw Edl.s missive van den 27en der voorlede maendt daerop wij dan alhier te gemoedt sien sullen den finaelen uutslach van de amicable compositie bij Uw Ed. te maecken over het verongeluckte schip ’t Waepen van Vlissingen off de goederen daer inne gelaeden geweest sijnde, om naer den uutslach vandien alheer verder op middelen van retorsie te mogen disponeren. Hier bij gaet wederom het artikulen tusschen de ministers van den keijser ende commissaris. Van haer Ho.Mo. naeder geadinesteert, daer naer de heere ven Beuningen mij verklaert heeft voor vast te houden dat het concept van de zijde van de keijser aen den Coning aldaer overgegeven oock sal wesen gedresseert aengesien de heere ambassadeur Molina aengenomen hadde sulx te doen: waerontrent bij soo verre eenich versuijm gecommitteert

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0019

Paginanummer: 19]

soude mogen sijn, off der op ‘t voors. geredresseerde nieuw artikulen noch eenige consideratien van de zijde van de keijser, off oock buijten alle vermoede van de zijde van Engelant gemoveert souden mogen werden, gelieve Uw Ed. de nootwendigheijdt van dien d’een en d’ander wel in te scharpen met bijvoeginge, soo haer Ho. Mo. geene securiteijt souden connen verlangen van de zijde van ‘t Rijck ende van de Princen die haer door Fransche assistentie van geldt off volck op eenich ander pretext ^ tegens desen staet in repture souden mogen comen in te laeten. Dat haer Ho. Mo. alsdan onbequam houden sijn haere macht tot prestatie van de gorantie te doen trecken naer Vlaenderen ende Brabandt, maer verobligeert blijven om sich selven voor onheijl te garanderen haere militie in ende ontrent de frontieren ^ van den staet aen den Rhijn ende IJssel te trecken ende te houden, sulx dat het voors. art. is essentieel ende ’t fondament van ‘t geheele werck, ’t welck oock ^ om de nieuwe armaturen van Munster des te meer noodich werdt soo haest d’heeren Staten van Hollandt ende WestVrieslandt wederom

Staetschgewijse vergaedert sullen sijn sal ick trachten te bevorderen het uutbrengen van ‘t versochte advis van de heeren Gecommiteerde Raeden in ‘t een en ‘t ander quartier over de esgalisatie van de tractementen voor de heeren Ambassadeurs in Vranckrijck ende in Engelandt ; ende vervolgens de goede handt daer aen helpen houden dat bij haer Ed. Gr. Mo. de voors. esga¬ lisatie mede ingewilligt moge werden. Ick blijve gepersuadeert etc. als aen de heer Ambassadeur de Groot van gisteren tot ick bidde dat Uw Ed. exel. Waermede Uw Ed. in ‘t jegenwoordich aengevangene jaer alle geluck, heijl, ende voorspoedt toewenschende sal ick affbreecken ende verblijven etc. Haege den 2en Januarij 1671

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0020

Paginanummer: 20]

Aen de heeren Borgemeesteren ende Regeerders van Schoonhoven 2en Jan. 1671

Edele WelAchtb. Heeren D’heer Pensionnaris van Panhuijsch heeft mij gecommuniceert uwer Ed. Achtb. missive van den laetsten des voorleden jaers raeckende de conclusie ter jongster vergaederinge van de heeren Staten op inschrijvens genomen nopende het continueren off discontinueren van de extrs. Middelen ter zee, houdende onder anderen dat Uw Ed. Achtb. alvorens daerop te resolveren goedtgevonden hadden aff te wachten de concepte lijste daerop gemaeckt; ende dat Uw Ed. Achtb. mitsdien deselve concepte lijste met den eersten souden te gemoedt sien. Waerop ick mij verplicht gevonden hebbe Uw Ed. Achtb. Sonder eenich tijdt verlies, ^ bij desen te imformeren dat daerop noch geene concepte lijste gemaeckt en is, maer dat ingevolge van het tweede artikul der voors. conclusie soodaenigen lijste door gecommitteerden van haer Ed. Gr. Mo. Met de heeren vander Admiraliteit binnen dese Provincie ^ residerend noch

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0021

Paginanummer: 21]

eerst geconcipieert ende op ‘t papier gebracht staet werden: Ende naedemael het voors. werck sal wesen van grooten omslach ende dien volgende wel tijdts comen te vereijsschen soo is het seer apporent dat de voors. Concepte lijste noch in eenige maenden niet gemaeckt sal connen wesen, ende ^ dat bij gevolge oock Uw Ed. Achtb. daer van noch in een geruijmen tijdt niet gedient sullen connen werden. Ick wil hopen dat Uw Ed. Achtb. de bovenstaende informatie sullen vinden satisfactoir ende dienvolgende oock geen swaerigheit maecken de voors. Conclusie in ‘t geheel ende al te acquiesceren, soo als deselve bij alle de andere leden van ‘t Zuijderquartier in ‘t geheel ende all geacquiesteert geworden is. In welck vertrouwen dese affbreeckende sal ick Godt Almachtich bidden Uwer Ed. Achtb. personen, ende divotie meer ende meer te willen zegenen; verblijvende etc. Haege den 2en Jan. 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0022

Paginanummer: 22]

Aen de heer Johan van der Meer ontfanger tot Leijden den 3en Januarij
1671

Mijn heere Op den 28^en november lestleden hebb’ ick Uw Ed. bij missive versocht de moeijte te willen nemen van mij bij rescriptie te berichten met wat somme aen lijffrente, lostrenthen ende interessen t’comptoir Uw Ed.ts bewindt aen bevolen doenmaels vant beswaert ende ten dien fine mij behoorlijck gevult weder te rugge te laeten comen het staetge nevens de voors. mijne missive gevoecht geweest sijne, edoch aengesien t’selve bericht mij tot nochtoe niet ter handen gecomen is ende dat het jaer albereijts is geexpireert soo vinde ick mij verplicht Uw Ed. mitsdesen nochmaels te versoecken ten eijnde deselve mij alsnoch het voors. staetge, daervan ten overvloet nochmaels hiernevens copie gaet oft mogelijck Uw Ed. t’selve staetge mochte hebben verleydt, behoorlijck es vorde gevult ter spoedichsten gelieve te laeten toecomen, opdat ick bequaem moge wesen de goede meijninge ende intentie van haer Ed. Groot Mo. Te voldoen; Waertoe mij verlaetende sal ick Godt Almachtich bidden Uw Ed. in dit nieuwe jaer met allerhande zegeningen te overstorten ende verblijven etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0024

Paginanummer: 24]

Aen Vrouwe Anna vander Burch weduwe van wijlen d’heer Geerardt van Hoogeveen in sijn leven schout der Stadt Leijden den 3en Jan. 1671

Me Vrouwe ende veel waerde Nichte Eergisteren hebb’ ick Uw Ed. geadviseert hoe dat ick van meijninge was mijne dochter Anna ontrent het eijnde van de aenstaende weecke derwaerts over te brengen om te mogen profiteren van het geluck van Uw Ed.ts ende Uw Ed. dochters geselschap; zedert ## in ervaeringe gecomen sijnde dat tegens deselve tijdtal hier eenige besoignes staen te werden gehouden die mij niet wel sullen toelaeten alsdan een dach absent te sijn, hebb’ ick mijne saecken soodaenich geschickt dat ick hope, ende buijten eenige nieuwe verhinderinge geresolveert ben op overmorgen, die wesen sal maendach den 5^en deses, mijne dochter derwaerts te geleijden, staet maeckende tusschen thien ende elft uijren ^ voor de middach te sullen daer sijn om ” des te meer occasie te mogen hebben Uw Ed. voor mijne te ruch-reijse wat te onderhouden. Tot welcke voors. advertentie dese alleenlijck dienende ick hiermede sal affbreecken ende verblijven etc. Haege den 3^en Januari: 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0026

Paginanummer: 26]

Aen de heer Brasser, Commissaris van de hoive: heeren Staten Generael der Verenichde Nederlanden aen den heere hertoch van Bronswyck ende Lunenb. Wolffenbuttel den 3en Januarij 1671

Edele Gestrenge Heere Uw Ed.ts missive van den 30^en der voorlede maendt is mij wel ter handen gecomen, daerop Uw Ed. tot antwoorde sal gelieven gedient te sijn, dat # ick ten overvloedt den innehoude van de voors. Uw Ed.ts missive aen haer Ho.Mo. bekent gemaeckt hebbe, ende dat derselver intentie int’ decerneren van dese commissie, niet en is geweest, dat Uw Ed. aent hoff van den heere hertoch van Bronswijck Wolffenbuttel gecomen sijnde, uut dien hooffde aldaer eenige rang soude pretenderen, gelijck oock noijt eenige andere in gelycke qualiteijt aen eenige Princen ofte potentaten voor desen bij den Staet affgesonden geweest sijnde eenigen rang gehouden hebben, ende sal derhalven alle t’ gene Uw Ed. ter eere van den Staet aldaer  int’ point ceremoniael soude mogen werden gedefereert voor eene pure civiliteyt aengesien ende opgenomen moeten werden, sonder dat Uw Ed. uut crachte van sijne character sulx met recht soude connen pretenderen; waermede vertrouwende Uw Ed.ts begeerte te hebben voldaen sal ick affbreecken verblijvende etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0028

Paginanummer: 28]

Aen heer Jean Deutz den 8en Januari 1671

Mijnheere ende Broeder Gisteren is mij wel ter handen gecomen Uw Ed.ts missive van den 6en deses met de quitantien van de heer Dirck Heeremon, ende Vrouwe Christina de Graeff onse waerde moeije, welcke voors. gedaene betaelingen ick in Uw Ed.ts credit sal annoteren, ende deselve daerentegen wederom debiteren met de somme van 200 gulden van de heer de Uuttenboogaerdt ontfangen in de voors. Uw Ed.ts missive geroert. Wijders hebbe ^ ick nevens de voors. Uw Ed.ts missive gevonden een reeckeninge van de maeckelaer Staaten daeruut ick bespeure dat sijn Ed. ten regarde van alle de partijen off in eene off in twee distincte posten uuttreckt 1 1/2 per 1000, in plaetse van een per mille soo voor desen betaelt is geweest van partijen op 12/m ende 2 per 1000, van partijen op 6/m gecontracteert, Uw Ed. sal best weten wat daer ontrent zij het generael gebruijck aldaer, ende wat dienthalven behoorlijck is; Ick bidde dat Uw Ed. de moeijte gelieve te nemen van hem naer ordre ende

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0029

Paginanummer: 29]

reden te contenteren; ende mij met het betaelde te erediteren; ook mij vervolgens een reeckeninge over te senden om dienvolgende ordre te mogen stellen tot voldoeninge van ‘t gene ick Uw Ed. bij slote sal schuldich blijven; Ick sal oock gaerne vernemen op wat cours het bangkgeldt jegenwoordich is; Indien ick noch ijets mede aen andere maeckelaers moge schuldich wesen, soo bidd’ ick dat Uw Ed. deselve insgelijx in mijnen naeme gelieve te voldoen. Ondertusschen gaet de voors. reeckeninge van de maeckelaer Staaten hiernevens weder te rugge om te betaelinge daerop ordentelijck gedaen ende quitancie daeronder gestelt te werden. Waermede, naer mijne gansch dienstige gebiedenisse aen Uw Ed. op desselfs beminde, Frere van Swiete, ende de vordere vrunden aldaer dese in haest affbreeckende sal ick verblijven etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0030

Paginanummer: 30]

Aen de resident Sasburch den 8en Januarij 1671

Mijn Heer ende Neve Uw Ed.ts missive van den 4en deser loopende maendt is mij wel ter handen gecomen; ende vinde ick mij verplicht Uw Ed. te bedancken voor de communicatie de saecken dae inne vervatt. De wervinge van 10 regementen te voet ende 6 te paerdt is op den 20en der voorlede maendt bij haer Ed. Groot Mo. op inschryvinge gearresteert ende alhoewel die van Enckhuijsen daer ontrent noch al eenigermaeten dificil sijn, immers deselve wervinge # modereren, soo vertrouwe ick echter dat bij de andere Provincien daerinne geconsenteert werdende, sijden daerontrent niet singulier sullen blyven; maer gelyck d’intentie van haer Ed. Groot Mo. niet en is in de voors. wervinge te consenteren daer te gelyck ende simul et semel met de geprojecteerde esquipagie van 36 capende schepen van oorloge ” ende dat dien aengaende ende wel voornaementlijck opt laetste point noch verscheyden Provincien ongelast sijn, soo gelove ik dat het noch al wat aencoopen eer ende bevorens die saecke tot conclusie gebracht sal connen werden # Immers ende in allen gevalle kan ick niet sien dat de overcomste van Uw Ed.ts roomen alhier van vrucht kan sijn voor ende aleer d’heeren voor ende aleer d’heeren Staten wederom bij den anderen geconvoceert sullen wesen twelck apparentelijck niet voor de aenstaende maendt van februarius geschieden sal, ende dese bij inschrijvinge tot wat laeger getall en 12 fregatten met de gevolge ende aenkleven van dien wijders moet ick tot Uw Ed.ts naerichtinge hier bij voegen dat de repartitie van de voors. nieuwe militie soodaenich is geprojecteert dat Hollandt maer is aengeslaege met 5 Regementen ende noch 2 compen. te voet, daer zij voor desen all over 6 Regementen van officieren gedisponeert hebben, offer nu noch meerder sullen achterblijven sal de tijdt moeten openbaeren.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0031

Paginanummer: 31]

hiermede afbreeckende, sal ick Godt Almachtich bidden Uw Ed. ende desselfs gansche familie in dit nieuwe jaer met allerhande zegeningen te willen overstorten, verblijvende etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0032

Paginanummer: 32]

Aen heer Ambassadeur De Groot 8en Jan. 1671 en aen heer ambassadeur Boreel den 9 januari 1671

Aen heer Ambassadeur Boreel met veranderinge als in margine den 9 januari 1671 2en is ons van daer niets toegecomen. dele Gestrenge Heere Naer ‘t affgaen van mijne jongste van den 1en deser loopende maendt is mij Uw Ed.ts missive van den 2en daeraenvolg. wel ter handt gecomen. Op denselven 2en deses sijn bij haer Ho. Mo. finaelijck gearresteert de placcaeten op ‘t verboth van de Brandewijnen ende de belastinge van de Fransche manufacturen, mitsgaeders van ‘t fransch zout, als mede van de boter, kaes, speck ende vleesch, alles conform de concepten voor henen op ’t papier gebracht ende Uw Ed. bekent ^ mitsgaeders volgens d’extensie van resolutie daerover gemaeckt soo als Uw Ed. daervan breeder geinformeert sal worden door ‘t gene deselve uut de Griffie van haer Ho. Mo. Toegesonden werdt; hebbende de ses Provincien eenpaerichlijck geoordeelt dat aen die van Stadt ende landen meer als genoech gedaen was, ende ^ dat d’ heeren Staten aldaer, mits eenige domestijcque geschillen tusschen beijde de leden, niet Staetsch gewijse bij den anderen connen comen, daeromme de geheele Republijck niet conde werden geabandonneert

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0033

Paginanummer: 33]

door’t ophouden van alle importante saecken buijten conclusie. De heeren van Zeelandt hebben eijntlijck mede de geconcludeerde recreuteringe geadvoueert ende deselve oock dienvolg. over de compen. van haere repartitie uutges. Op ‘t poinct van de esquipagie ende nieuwe wervinge, met de voors. recreuteringe ende andere daeraen dependerende saecken is eijntlijck door last van haer Ho. Mo. Bij den Raedt van State opgestelt de provisionnele verdeelinge in forme van extrs. Staet van oorloge daer van een exemplaer hier nevens gaet tot Uw Ed.ts naerichtinge, ende is de selve opgestelde verdeelinge met een raisonnement in forme van petitie daerover bij den Raede van State ingestelt ende mede hiernevens gevoecht, door eene serieuse missive de respective Provincien toegesonden, met versoeck om daerop ilico haere Staetschgewijse vergaederingen te willen convoceren ende vervolgens op ‘t alderspoe¬

dichste haere consenten daerover ter Generaliteijt inbrengen: ‘t welck van tijdt tot tijdt met alle doenlijcke naedere debvoiren sal werden opgevolgt. Ick hebbe op gisteren eene lange conversatie gehadt met de heer Ambassadeur de Pompone ende in de selve sijn Ex.cie onder anderen serieuslijck gerecommandeert dat deselve met sijne goede officien soude gelieven te coöpereren ten eijnde den termen van de submissie bij den Coning van Vranckrijck aengeboden die nu op den 29en deses staet te expireren, geprolongeert moge werden, alsmede dat onder de voors. submissie ingelijx mogen werden geadmitteert die vordere poincten die eijgentlijck mede uut het Reglement van de limiten sijn specterende daerop deselve mij belooft heeft, ende voornaementlijck tot de voors. prolongatie, door sijne advisen alle goede officien te sullen toebrengen, maer was van opinie dat naedemael bij den hoochstgem.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0034

Paginanummer: 34]

Coning van Vranckrijck de submissie selfs ingewillicht was op ‘t versoeck van den Coning van GrootBritannien, dat alsoo oock de prolongatie van dien best door nieuwe instantien van den Hoochstgem. Coning van GrootBritannien te wege gebracht soude connen werden, ‘t welck wij mede alsoo ingesien hebbende daer toe al voorhenen, volgens resol. van den 11en der voorlede maendt in Engelant debvoiren hebben doen aenwenden, ende sal ick gaerne door Uw Ed. vernemen ^ off yets ende wat daerop door de heer Ambassadeur Montague aldaer geproponeert ende geobtineert moge wesen. Waermede affbreeckende sal ick verblijven etc. daerop wij dan oock het effect van de devoiren bij Uw Ed. achtervolgens voorgaende resol. Van haer Ho. Mo. van den 11en voorlede maedt aen te wenden, met verlangen te gemoedt sullen sien Haege den 8en Januarij 1671

Aende heer Jean Deutz den 10en Januari 1671

Mijn heer ende broeder Uw Edts. missive van gisteren is mij heden wel ter handen gecomen, ende hebbe ick uut deselve met leetwesen bespeurt dat uw Ed. de bewuste reeckeninge van den maeckelaer Staetes vergeeten is toe te senden, welck abuijs, alsoo door mijn Clecq gecomnmitteert is, ik bidde uw Ed. ten besten te willen duijden, ende ^ gaet deselve ” alsnu hiernevens. Ick # sal affwachten off uw Ed. den gem. maeckelaer sal connen bewegen dat hij sich met ordinaris Courtage te vreden houde, soo niet, # sal ick mij wel laeten gevallen ‘t gene bij Uw Ed. daerontrent naer desselfs betere kennisse gedisponeert ende gedaen sal sijn. Ende desen tot geenen anderen eijnde dienende, sal hier mede afbreecken ende verblijven etc. Ick sal ^ alsnoch seer gaerne vernemen op wat cours het banckgelt, daer van uw ^Ed. voors. sijne missive ” niet gemelt heeft, jegenwoordich is, Haege, den 10en Januarii, 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0036

Paginanummer: 36]

Aen de heer ambassadeur van Beverningk item aen de heer de ambassadeur Boreel den 13en Jan. 1671

Edele Gestrenge heere Op den 30en der voorlede maendt hebb ick Uw Ed. geadviseert hoedaenich bij haer Ed. Gr. Mo. Ende vervolgens mede bij haer Ho.Mo. opgenomen was ‘t gunt door den heere ambassadeurs de Gamarra successivelijck wierde ingegeven over ‘t subject van de submissie der bewuste drie capitaele poincten aen de Coningen van Engelandt ende van Sweden; zedert is bij de gem. heere Ambassadeur dienthalven op den 9en deses noch ingedient de naedere memorie die Uw Ed. uut de Griffie van haer Ho.Mo. toegecomen sal sijn; over den innehoude van deselve is gisteren door gedeputeerden van haer Ho.Mo. met den meergem. heere Ambassadeur conferentie gehouden, in dewelcke ick vertrouwe dat wij Sijn Ex.cie t’eenemael overtuijgt gelaeten hebben van de palpable nuttigheijdt van haer Ho.Mo. salutairen raedt, ende naedemael bij deselve versocht wierde dat de substantie van ons geraisoneerde hem bij geschrifte mochte

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0037

Paginanummer: 37]

werden ter handen gestelt om ‘tselve des te beter ter intentie van haer Ho. Mo. te connen overschrijven, soo is hem huijden behandicht het geschrifte copijelijck hiernevens gaende ‘t welck ick aengenomen hebbe Uw Ed. bij particuliere missive toe te senden op dat het selve in haer Ho. Mo. Griffie comende niet subject mochte werden in verkeerde handen te geraecken, ende mogelijck oock in tijden ende wijlen tot een manifest voor Vranckrijck gebruijckt te worden. Uw Ed. gelieve dan sich daer van te bedienen conform d’intentie van haer Ho.Mo. uutgedruckt in derselver resolutie van den 30en Decemb. voors. ende willen wij hopen dat die van den Raedt aldaer soodaenich niet verblindt sullen sijn dat zij tegens haer eijgen interest met soo veel baerblijcke lijcke redenen bevesticht souden willen blijven opiniastreren, ende haer selven in verdere ongelegentheijdt precipiteren # maer dat zij ter contrarie haere gain Spaigne Uw Ed. gelieve de moeijte te nemen van daerover de sentimenten van den Coning aldaer te vernemen met verklaringe dat haer Ho. Mo. Genegen sijn haer daermede in allen deele te conformeren; ende voorts de saecke daerhenen te dirigeren ten eijnde van wegen sijne maj.t bij ’t hoff van Spaigne tot Madrid, ende desselfs minister iegenwoordich aldaer tot lande Residerende alle convenable aenmaeningen mogen werden gedaen ten eijnde de Coninginne Regente en den Raedt van Spaigne gedisponeert mogen werden haere ga¬

randeurs ende vrunden die in desen met haer een ende ’t selve interest sijn hebben, soo verre wel te sullen willen gemoedt gaen dat deselve door eene resolute, ende ongelimiteerde acceptatie van de acte van submissie bij Vranckrijck al op de 29en Januarij des voorleden jaers ingewillicht sulx ende inde selve termen als daertoe bij ofte van wegen Engelandt schriftelijck versoeck was gedaen, haer noch middel aen de handt sullen mogen laeten om voor den tijdt van de aenstaende campaigne, (dewijle het doch nu voor de expiratie van de tijdt bij de voors. acceptatie van Vranckrijck geprefigeert niet geschieden in kan) de rechte grondt van den Coning van Vranckrijck te mogen penetreren door een versoeck van continuatie van den termijn bij de voors. acceptatie geprescribeert te doen nevens bekent maeckinge dat Spaigne nu mede in deselve submissie soo die leijdt geconsenteert heeft. Waermede mij voorts nopende de vordere voorgevallene saecken refererende tot ‘t gene Uw Ed. hierne nevens de Griffie toecomt, sal ick blijven etc. Haege den 13en Jan. 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0038

Paginanummer: 38]

Aen Anna de Witt, ten huijse van Vrouwe Anna van der Burch wed. van wijlen d’heer Geerard Hoogeveen in sijn leven hooftofficier der stadt Leyden den 14en Jan. 1671

Beminde Dochter Ick hadde niet getwijffelt off ick soude al een letterken van u vernomen hebben eer ende bevorens soo vele daegen naer uw vertreck uut Den Haege doorgeloopen souden sijn geweest; ick en kan echter niet dencken dat de affaires aldaer soo menichvuldich en soo pressant vallen dat ghij niet een uijrken soudt connen uutvinden om een brieffken aen mij ofte aen uwe Moeije van Swieten te schrijven; ick hebbe al verlangt te mogen weten met wat geselschap ghij ende de Nichten aldaer haer divertissement meest genomen hebben, te meer alsoo ons hier al geruchten voorcomen van vrijagien aende Nichten van Born ende van Hoogeveen, daer van men vremdt vindt dat ick mij t’ eenemael ignorant houde niet jegenstaende mijn eijgen dochter bij haer is, ende mij wel eens door een brieffken, soo men meent, sal hebben geadverteert van ‘t gene aldaer pas¬

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0039

Paginanummer: 39]

seert. Den heere van Swieten uwe oom maeckt staet op saturdach toecomende aldaer te moeten wesen, dien ick dan sal versoecken de moeijte te willen nemen u herwaerts te geleijden; doch soo onse Nichte Hoogeveen resolveert met haer dochter ende Nichte van Born ons voor eenige daegen alhier te comen vergeselschappen, gelijck ick haer Ed. hiernevens bij missive ben versoeckende, ende ghij oock naeder daer toe bij monde instantie sult hebben te doen, soo sal ick ten voors. daege selfs wederom derwaerts comen om de eere te mogen hebben van haer Ed. herwaerts te conduiseren. Ick sal hierop ten spoedichsten een brieffken tot antwoordt verwachten ende verblijve Beminde Dochter Uwe geaffectionneerde Vaeder

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0040

Paginanummer: 40]

Aen Vrouwe Anna vander Burch wed. van de heer Geerard Hoogeveen den 14en Jan. 1671

Me Vrouwe ende welwaerde Nichte Den tijdt voor de welcke ick aen mijne Dochter geconsenteert hebbe aldaer te mogen verblijven sal met het uutgaen van dese weecke comen te eijndigen, ick wil hopen dat zij haer soodaenich sal hebben gedraegen dat Uw Ed.ts dochter ende Nichte van Born het geselschap alhier in Den Haege wel wat sullen willen continueren ende ick hebbe al vele tijdt verlangt om de eere van Uw Ed.ts bijwesen alhier t’onsen huijse voor eenige daegen te mogen genieten, weshalve ick de vrijmoedigheijdt wel hebbe derven nemen Uw Ed. bij desen ganser gedienstich te versoecken dat Uw Ed. mijn oude Vaeder ende mij de eere gelieve aen te doen van ons alhier met de voorn. Nichten ende Uw Ed.ts Zone voor eenige daegen te connen vergeselschappen; ick hebbe te lichter, ende te resoluter in de overcomste ende ’t verblijff

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0041

Paginanummer: 41]

van mijne dochter aldaer bewillicht, in hope dat Uw Ed. daer door des te eerder ende te beter gedisponeert soude werden om ons wederom alhier voor eenigen tijdt bij te comen: indien ick bij rescriptie van mijne dochter buijten vermoede geene andere resolutie verneme, sal ick mij op aenstaende saturdach wederom derwaerts vervoegen om de eene ende ‘t geluck temogen hebben van Uw Ed. herwaerts te geleijden. Waermede naer mijne dienstige gebiedenisse aen Uw Ed. ende alle het bijhebbende geselschap, dese affbreeckende sal ick verblijven Me Vrouwe ende welwaerde Nichte Uw Ed.ts oodtmoedige Dienaer ende geaffectionneerde Neve Haege den 14en januari 1671

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0042

Paginanummer: 42]

Aen de vrouwe van Swijndrecht den 14en Jan. 1671

Agneta de Witt. Me Vrouwe ende Eerwaerde Moeije De Groote eere ende het singulier vermaeck ‘t welck ick ende mijne suster Maria vele weecken, jae maenden, aen den anderen t’uwen huijse genoten hebben, verobligeren mij Uw Ed. daerover bij desen ten alderhoochsten te bedancken, alsmede over de goede ende sorgvuldige opsicht ende bestieringe over onse jeucht ende onse personen met eene moederlijcke affectie gehadt ende waergenomen: wij wenschten van herten capabel te sijn om Uw Ed. daerjegens wederom eenige aengenaeme diensten te connen doen, maer daertoe vermits onse jonge jaeren ende andere gebreecken noch t’eenemael onbequaem sijnde, connen wij alleen hopen dat wij in tijden ende wijlen, onder Godes Zegen, tot meerder capaciteijt ende perfectie gecomen sijnde occasie sullen vinden om soo vele weldaeden van Uw Ed. ontfangen aen deselve ofte aen haere descendenten eeniger maeten te comen ver¬

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0043

Paginanummer: 43]

gelden, daer naer wij ten uuttersten verlangen, blijvende ick ondertusschen, die ick waerlijck ben, Me Vrouwe ende Eerwaerde Moeije Uw Ed.ts oodtmoedige dienaeresse ende gehoorsaeme Nichte Haege den en Jan. 1671 hier nevens gaen wederom terugge een paer hoeden van nichte van Born bij abuijs voor de onse genomen zijnde, mede in ons coffer nevens ‘t ander goet gepackt waren

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0044

Paginanummer: 44]

Aen Burgemeesteren ende regeerders van de Steden van Hollandt ende West-Vrieslandt comparerende in de vergaederinge van de Staten den 14en Januarij 1671

oomen immers uutterlijck soude oordeelen, # soo door de heer ambassadeur de Groot aen ‘t hoff te Parijs, als door gedeputeerden van haer Ho.Mo. # gedoleert sal worden Dten aengaeneen bij haer Ho.Mo. gedecenaent dat daerover in enstige tonnen geexpastuliele ende geclaeet sal neren vanden mehoocsstgen. Conuck Edele Wel Achtbaere Heeren Gisteren is alhier met de brieve van Vrancrijck onder anderen mede ingecomen het seecker arrest bij den Coninck aldaer gedaen publiceren, ‘t welck ick van mijn schuldige plicht geacht hebbe Ew Ed. Achtb. Hiernevens bij copie te communiceren omme te strecken tot der selver naerichtinge ende aengesien ‘t selve arrest verscheijde ingredienten is behelsende die # directelijck strijden tegens het tractaet met de hoochst gem. Conick in de jaere 1662 aengegaen ende gesloten soo is daerdien aengaende bij haer Ho.Mo. gedecerneert een besoigne, ‘t welck ik vertrouwe oock soodaenich te sullen uutvallen dat daerover in ernstige termen #  aenden heere Pompone ex.ts ambassadeur vanden meerhoochstgem. Coninck alhier # ten eijnde ‘t voors. arrest voor sooveel ’t selve bevonden sal van den tegen ‘t voors. Tractaet aen te gaen moge werden gealteneert  ende dese tot egenen anderen eijnde dienende sal ick verblijven etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0046

Paginanummer: 46]

Aen heer ambassadeur de Groot den 15en Jan. 1671

Edele Gestrenge Heere Naer ‘t affgaen van mijne jongste van den 8en deser loopende maendt is mij Uw Ed.ts missive van den 9en daeraenvolg. wel ter handen gecomen, ende daeruijt verstaen hebbende dat Uw Ed. weeckelijck # aen den heere Raedtpensionaris van Zeelandt affsendt gelijcke brieven als aen den heere Griffier van haer Ho. Mo. Herwaerts over comen, hebben wij des te lichter te wege gebracht dat van Uw Ed.ts jongste missive aen de heer Griffier Fagel ges. geene copijen ter wereldt uutgegeven sijn ende sal ick, soo wel in mij is, oock bij continuatie helpen besorgen dat alle Uw Ed.ts brieven onder ‘t selve addresse overcomende, als daerinne eenige saecken off termen influeren die derwaerts weder over geschreven wordende aenstoot souden connen geven, t’ eenemael gesupprimeert mogen werden, maer het sal, mijns oordeels niet ondienstich sijn dat oock soo nu soo dan eenige der voors. brieven overcomen soodaenich gecoucheert dat de

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0047

Paginanummer: 47]

Provincien daer van, sonder ondienst van ‘t landt, gedient mogen werden. Hiernevens sal Uw Ed. van wegen haer Ho. Mo. toecomen resolutie bij de welcke aen Uw Ed.ts beleijt ende overlech volcomentlijck gestelt ende gelaeten werdt ontrent het versoeck van prolongatie des tijdts bij de Coning aldaer tot de submissie der bewuste drie poincten gepretigeert # soodaenige forme te observeren als Uw Ed. best geraeden vinden sal ende schijnt met mij toe dat het wel van de beste ingressie sal wesen dat den Heere Ambassadeur van Engelandt # op wiens versoeck alleen de submissie ingewillicht is de voors. prolongatie oock alleen bij schriftelijcke memorie ende aen de Coning directelijck versoecke, ende dat Uw Ed. mitsgaeders den Resident van Sweden het voors. versoeck bij alle bequaeme mondelinge officien seconderen daer ende sulx als zij sullen oordeelen ’t selve van de beste operatie te sullen wesen, maer Uw Ed. sal daerover aldaer op de plaetse selfs ende met concert van de gem. ministers van Engelandt ende van Sweden beter connen oordelen. Dewijle het den Ambassadeur van Spaigne

geliefft heeft op den 9en deses wederom aen haer Ho. Mo. in te dienen eene prolixe memorie tegens den innehoude van haer Ho. Mo. resolutie van den 11en deses ende het raisonnement daerinne vervatt, soo is # den gem. heer Ambassadeur op den 12en daeraenvolgende door gedeputeerden van haer Ho. Mo. Het sentiment ende ‘t advis van desen staet, andermael, met kracht van redenen ende met eene trouhertige waerschuwinge te gemoedt gevoert, daermede sijn Ex.cie wel scheen volcomentlijck overtuijgt te wesen, maer verklaerde niettemin daerover nu iterative ende serieuse ordres te hebben ontfangen die hem necessiteerden geene hope over te laeten tot het accepteren van de voors. submissie sonder dat sijne contrapretensien daeronder mede gebracht wierden: sulx dat wij ‘t sijnen versoecke ons geobligeert gevonden hebben, hem de substantie van ons gediscoureerde bij geschrifte in handen te stellen om daeruut sijne de

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0048

Paginanummer: 48]

pesche des te beter ende te krachtiger te connen formeren. Ick hebbe met verwonderinge gelesen het nieuw arrest aldaer uutgecomen tegens het inschepen van Brandewijnen in Hollandtsche schepen mitsgaeders over het beswaeren van den haering, bocking ende specerijen, niet dat ick kan oordeelen het eerste poinct voor desen staet seer prejudiciabel te wesen, ofte dat ick het tweede lidt niet onfeijlbaerlijck te gemoedt hebbe gesien, maer omdat ick het voors. arrest soo als het leijdt vinde directelijck te strijden tegens den klaeren text van het tractaet van alliancie de Anno 1662, ende specialen tegens den teneur van de 19e ende 20e articulen van’t selve tractaet; het staet den Coning notoirlijck vrij ‘t uutvoeren van Bran dewijnen uut sijn Rijck generaelijck aen allen ende eenen ijgelijck soo subjecten als vremden te verbieden, maer soo lange als soodaenigen generaelen verbodt niet en geschiedt, soo als het noijt geschieden kan, is het in de facul¬

teijt van sijne Maj.t niet de Hollanders in ‘t particulier van den voors. uutvoer te secluderen sonder de dispositie van de voors. Articulen manifestelijck te contrarieren: insgelijx is het in de faculteijt van sijne Maj.t de incomende visch ende specerijen, jae oock wel in specie de visch ende specerijen uut Hollandt comende soo hooch in ‘t innecomen van sijn Rijck te beswaeren als het hem geliefft, maer de beswaeringe alleenlijck te leggen op de personen, ofte de schepen ende de vrachten van de Hollanders, ende de voors. specien daer van exempt te laeten als deselve met geen Hollandtsche schepen, off voor reeckeninge van anderen dan Hollandtsche ingesetenen aldaer ingebracht werden, ’t selve stoot insgelijx manifestelijck tegens de dispositie van de selve articulen, behalven dat het oock # mijns oordeels, de intentie van den Coning niet en sal voldoen, aengesien het een deure open laet door de welcke de Hollanders onder andere naemen met haere visch ende specerijen wel ex¬

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0049

Paginanummer: 49]

empt van de voors. Belastinge in Vranckrijk sullen weten in te comen. Ick hebbe daerover op gisteren in ‘t lange met de heere Ambassadeur de Pompone geraisonneert, ende en hebbe, ick oock daerop van sijne Ex.cie geene solutien ontfangen die mij voldeden, sulx dat ick seer serieuslijck versocht hebbe dat hij mijne representatien bij de heeren ministers aldaer wilde doen gelden tot conservatie van de eere van sijnen Coning denwelcken ick meijnde daer aen ten hoochsten gelegen te sijn dat hij niet publijcquelijck als een contraventeur van sijn woordt met handt ende zegel bevesticht, geprostitueert en wierde: off sulx van eenige ende hoedaenige operatie sal sijn, gelijck ick vreese van neen, moet den tijdt openbaeren. Waermede dese besluijtende sal ick verblijven etc. Haege den 15en Jan. 1671

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0050

Paginanummer: 50]

Aen Borgemeesters ende Regeerders der Stadt Alcmaer den 15en Jan. 1671

Edele Welachtbaere Heeren Huijden comt mij wel ter handen uwer Ed. Achtb. missive van den 13en deses, daerop deselve gelieven gedient te sijn dat, gelijck ick Uw Ed. Achtb. den 2en deses geadviseert hebbe, ten voors. daege niet alleenlijck gearresteert sijn de placcaeten op ‘t verbodt van de  randewijnen ende de belastinge van de Fransche manifacturen, maer oock de beswaeringe van de vremde boter, kaes, speck ende vleesch, edoch en werden van het voors. Laetste poinct egeene placcaeten aen de steden affgesonden, maer alleenlijck aenschrijvinge gedaen aen de respective collegien ter Admirlt. die tot den opheff van de voors. belastinge door haere officieren op alle de comptoiren de vereijschte ordre moeten stellen soo als Uw Ed. Achtb. het eene en ‘t andere uut de bijleggende resolutie breeder sal gelieven te bemercken. Waermede vertrouwende Uwer Ed. Achtb. intentie te wesen voldaen, sal ick dese eijndegen ende verblijven etc. Na. Bijlaege Haege den 15en Jan. 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0052

Paginanummer: 52]

Aen Anna de Witt den 16en Jan. 1671

Beminde dochter Uwe missive van gisteren is mij noch tenselven daege wel behandicht, gelijck mij oock daerbenevens wel toegecomen is de brieff van onse waerde Nichte Hoogeveen ende dewijle ick daeruut bespeure dat wij voor alsnu het geluck van haer Ed. geselschap alhier niet sullen connen genieten, soo sult ghij deselve in mijnen naeme versoecken haere saecken daerhenen te willen beleijden dat doch de reeckeninge in haer Ed. missive vermelt soo haest doenlijck vervaerdicht ende bij gevolge haere overkomste soo veel meer bespoedicht moge werden, waer naer ick van herten sal verlangen. Ondertusschen komt den heere van Swieten Uw oom morgen aldaer met dewelcke ick u tenselven daege hier weder sal verwachten; Waer toe mij verlaetende sal ick verblijven etc. Haege den 16en januarij 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0054

Paginanummer: 54]

Aen de Vrouwe Anna van der Burch weduwe van wijlen d’heer Geerard Hoogeveen den 16en Jan 1671

Me Vrouwe ende Welwaerde Nichte Uyt Uw Ed.ts missive van gisteren hebb’ ick met leedtwesen bespeurt dat Uw Ed.ts commoditeijt voor alsnoch niet wel toe en liet dat wij het geluck van Uw Ed.ts aengenaem geselschap alhier souden genieten, maer dat wij het selve te gemoedt hadden te sien soo haest Uw Ed.ts reeckeninge vervaerdicht soude sijn, ‘t welck ick derhalven versoecke dat soo spoedich moge geschieden als het eenichsins doenlijck sal sijn, omdat wij Uw Ed.ts aengenaem geselschap ende dat van Uw Ed.ts L. kinderen, ende van onse Nichte van Born des te eerder deelachtich mogen werden; Twelck met hertelijck verlangen affwachtende sal ick hiermede, naer mijne dienstige gebiedenisse aen Uw Ed. ende het gansche bijhebbende geselschap, affbreecken ende verblijven etc. Haege den 16en Jan. 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0056

Paginanummer: 56]

Aen den heere van Warmondt en aen d’heer van Wouw den 16en Januarij 1671

Uw Edele Gestrenge Heere Uw Ed.ts missive van den 13en deser loopende maendt nevens die voor den heere van Wouw  esselfs heer Broeder vanden 9en daerbevorens ’t selve subject raeckende, is mij wel ter handen gecomen; ick # d’intentie van haer Ed. Groot Mo. is niet geweest als deselve aenden Major Munnich den affstandt van sijne compagnie paerden toegestaen hebben mits blijvende behouden sijn tractement, ent hem daerenboven noch soude volgen het prouftijt van vier paerden die een rithmr. in actuelen dienst sijnde ordinarie bij de Staet goedtgedaen werden; ende ben ick derhalven wat gesurprenneert geweest te vernemen dat de voors. Munnich bij appointement van den heeren Gecommitteerde Raeden WestVrieslandt ende den  oorderquartier maentlijck toegeleijdt is geworden ene somme van driehondent sesenveertich gld. thien stvrs. ick sal seer gaerne de goede handt daeraen helpen houden ten eijnde sulx moge werden geadresseert, maer aengesien ‘t selve # door welgem. heren Gecommitteerde Raeden sal moeten geschieden # sal ick daertoe de goede occasie van derselver overcomste alhier affwachten die ontwijffelijck wesen sal in ‘t begin van de aenstaend maendt van februaris, ende alsdan tot redres van ‘t geene voors. is ontrent deselve alle goede officien aenwenden, en kan mede voor alsnoch ende sonder naedere off betere onderrichtinge niet anders oordeelen off immers niet anders dan deselve daerop alvorens gehoort, sal connen geeffectieererden,

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0057

Paginanummer: 57]

ende ondertusschen verblijven die ick waerlijck ben etc. Haege den 16en Januarij 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0058

Paginanummer: 58]

Aen de Heeren Borgemeesteren ende Regeerders der Stadt Hoorn item naer heer Advocaet van Dam den 21 Januarij 1671

d’esquipagie dienen in Denemancken opnieuws van voornemens is te doen naer OostIndien, ende daertoe ene schipper ende stuerluijden alhier in Hollandt souden werden gegesocht, Edele Wel Achtbaere Heeren Ick vinde mij verplicht Uw Ed. Achtb. mitsdesen bij copie te communiceren d’inge leijde missive van den resident te Maire, voornaementlijck ten opsichte van de clausule daerinne influerende raeckende het schip ‘t welk in weerwille van den schipper ontijdich soude sijn verlaeten ende daervan het bootsvolck nevens ‘t selve schip aldaer in thuijsch hoorende om # tot geleijde van de welcke dese alleenlijck dienende sal ick affbreecken ende verblijven etc. om daerop soodaenigen reflectie te maecken als deselve sullen oordeelen de gelegentheijdt ende importantie van de saecke te meriteren.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0060

Paginanummer: 60]

Aende heer Ambassadeur de Groot den 22en Jan. 1671

Edele Gestrenge Heere Naer ‘t affgaen van mijne jongste van den 15en deser loopende maendt is mij Uw Ed.ts missive van den 16en daeraenvolgende wel ter handen gecomen; Wij blijven het alhier noch all oneens met den Heere Ambassadeur van Spaigne over het verblijff van de bewuste drie poincten aen de Coningen van Engelandt ende van Sweden, dewijle de iterative ordres van de Coninginne Regente daertoe tenderen dat men van die zijde het voors. verblijff niet en sal inwilligen ten zij den Coning van Vranckrijck mede onder deselve arbitragie laete begrijpen de contrapretensien van Spaigne, hebbende den gem. heer Ambassadeur daerover in de voorleden weecke wederom eene wijdtloopige memorie ingegeven; sulx dat de heren haer Ho. Mo. gedeputeerden tot de triple alliancie daerinne niet ten besten gesticht wesende geoordeelt hebben dat men met Engelandt ende Sweden eens serieus sal moeten delibereren wat ten aensien van de voors. opiniastreteijt van Spaigne vanwegen de triple alliancie

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0061

Paginanummer: 61]

gesaementlijck geresolveert ende in ‘t werck gestelt sal dienen te worden: # Ondertusschen willen wij hopen dat den Coning van Vranckrijck aldaer de versochte prolongatie van den termijn, die huijden ende acht daegen staet te expireren sal hebben ingewillicht off noch comen in te willigen, alsoo buijten dat, alle verdere instantiën bij Spaigne over het selve subject onnoodich souden sijn. Naer de jongste advisen uut Engelandt connen wij noch niet sien dat den Coning aldaer seer bereijdt ende geresolveert is sich te conformeren met het concept van tractaet voor desen ontworpen om den Keijser ende eenige Duijtsche vorsten bij de triple alliancie te voegen, onaengesien den brieff van den hoochstgem. Keijser daerop men in Engelandt lange gestaen heeft, in debita forma gecoucheert aldaerovergecomen ende in handen van den Coning van Groot Britannien gelevert is, schijnende veel eer dat men die saecke aldaer niet wel directelijck tegengaen maer daertoe Uw Ed. hiernevens van wegen haer Ho. Mo. de gerequireerde aenschrijvinge gedaen, ende met eenen het antwoordt door gedeputeerden van haer Ho.Mo. op de voors. memorie te geven, toegesonden werdt. op de lange baen verschuijven sal. De armatures van den Bisschop van Munster gaen alhier in de naebuijrschap seer sterck voort, ende en connen wij niet wel begrijpen dat den selven Bisschop machtich soude wesen op sijn eijgen beurs soo stercke armatures te doen, weshalven wij wel wenschten dat Uw Ed. aldaer met seeckerheijdt wiste te penetreren off hij met den Coning van Vranckrijck in eenige verbintenisse is staende, ende insonderheijdt mede off hij van daer tot de voors. sijne wervinge eenich onderstaedt mach ontfangen. Waermede mij voorts refererende tot ‘t gene Uw Ed. uut de Griffie werdt gesuppediteert sal ick verblijven etc. Haege den 22en Jan. 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0062

Paginanummer: 62]

Aen den Heere Raedtpensionnaris van Zeelandt den 22en Jan. 1670

Edele Gestrenge Heere Uw Ed.ts missive van den 13en deses is mij wel ter handen gecomen, ende gesien hebbende de poincten daerinne genarreert welckenaengaende waerop Uw Ed. eene onderrichtinge disidereert, sal deselve daerop, naer mijne beste kennisse gelieven gedient te wesen. Dat alle gedeputeerden van steden geen sessie ende stemme hebbende in de vergaederinge van de heeren Staten van Hollandt ende WestVrieslandt aldaer eenige propositien comende doen, moeten blijven staen met ongedeckten hooffds, soo als Uw Ed. uut het eerste lidt van haer Ed. Gr. Mo. bijgaende resoln. van den 10en Decemb. 1653 breeder sal gelieven te vernemen # ende sal wijders tot Uw Ed. informatie dienen dat op het tweede lidt van voors. resolutie noijt eenich advis geformeert ende veel min aen haer Ed. Gr. Mo. daerover eenich rapport gedaen is. Dat gedeputeerden van de Sijnoden van Zuijdt- ende NoordtHollandt, ‘t zij gesaementlijck, ‘t zij separatelijck ‘t welck nochtans seer selden voorcomen, zijnde de voors. steden gewoon alle haere adressen over particuliere saecken aen haer Ed. Gr. Mo. Te doen bij requeste, ende over publijcque saecken bij missive.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0063

Paginanummer: 63]

audientie hebbende, ’t welck nochtans bij mijnen tijdt, noijt anders geschiedt is dan stante sijnodo, door een aensienlijck getall van extrs. gedeputeerden, haere propositie noijt anders doen dan staende ende met ongedeckten hooffde; zijnde voorts het gebruijck dat alle adressen die aen haer Ed. Gr. Mo. gedaen werden door den ordinaris gedeputeerden van de Sijnoden, als executerende de resolutien van de selve Sijnoden naer dat die gescheijden sijn, geschieden bij requeste in ordinaria forma. Aen particuliere Classen is bij mijnen tijdt noijt eenige audientie vergunt, soo als ick oock niet en wete voorhenen geschiedt te sijn, maer sijn de Classen gewoon alle haere versoecken aen haer Ed. Gr. Mo. te doen bij requeste, gelijck oock voor als de particuliere consistoren off kerckenraeden gehouden sijn sulx te practiseren.

Dat alle ^ ingesetenen die in haer Ed. Gr. Mo. vergaederinge ter audientie geadmitteert worden moeten representeren den lighaem bij den Staet geaucthoriseert ofte gestelt, als de hoven van justitie, de Caemer van de reeckeningen ” over de domainen, de Sijnoden op haer Ed. Gr. Mo. speciaele aucthorisatie vergaederende, de Magistraet van de Steden die bij haer Ed. Gr. Mo. immediatelijck, off mediatelijck gecreert werdt, off andersins wesen van haer Ed. Gr. Mo. notable ende generaele officieren welckers functie sich extendeert overde gansche Provincie, als den Advocaet Fiscael ende Procureur Generael, soo in ‘t civil als in ‘t crimineel # moetende alle anderen haere adresse doen bij requeste. A. Ende moeten de voors. requesten gecoucheert sijn in respectueuse ende convenable termen, off andersins is de Raedt Pensionaris gehouden deselve weder uut te geven, soo als Uw Ed. het selve breeder sal gelieven aff te nemen uut de bijgaende resolutie van den 20en Martij 1657. ” welcke laetste ” al mede staende ende met ongedeckten hooffde haere propositie doen: doch de gedeputeerden van de hoven ende van de caemere van de Reeckeningen voors. wierden voor desen geplaceert op een banck staende voor de sitplaetse , van de heeren van Amstelredam, ende nu op stoelen ter selver plaetse staende overmits in de jegenwoordige ordinaris vergaederplaetse van haer Ed. Gr. Mo. geen banck en is, gelijck deselve oock bij gevolge spreecken met gedeckten hooffde;

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0064

Paginanummer: 64]

All wat onder Hollandt ressorteert ende speciaelen oock de groote waerdt van Zuijdthollandt betaelt schot ende lott ende wel voornaementlijck mede de verpondinge sonder dat eenich regardt genomen werdt op brieven van exemptie ende vrijdom bijde Generaelen inder tijdt vergunt; ende die met eenige conniventie inde middelen wat verschoont worden, als Vianen, Leerdam etc. genieten het selve op een presuppoost dat zij maecken, van buijten Hollandt gelegen ende sulx haer Ed. Gr. Mo. souverain gesach niet subject te sijn, niettemin is Vijaenen niet alleen onder de verpachtinge, volgens d’oude possessie, maer oock bij eene speciaele overgifte vanden heere ende sulx tanquam ex contractu gebracht tot contributie van eene moderate verpondinge bedraegende ontrent off wat meer dan de helfft vande ord.ts verpondinge in Hollandt ende als haer Ed. Gr. Mo. Van pressante ongelegentheden noch een halve verpondinge boven de [orde] heele verpondinge geconsenteert hebben, heeft het landt van Vijaenen oock in weerwille van den heere off van sijne Voochden, als hij minderiaerich is geweest, doen betaelen.

Ick hebbe alhier seer buijten mijn verwachte ende met groote verwonderinge gehoort dat eenige leden aldaer geen welgevallen hebben inde verdeelinge bij den concepten nieuwen staet van oorloch door den Raedt van State gemaeckt; daerop oock mij verplicht vinde Uw Ed. mitsdesen te adverteren dat d’heeren gedeputeerden van Hollandt reflectie genomen hebbende op het sensibel interest vande zeeprovincien, dat, mijns oordeels, in desen tastelijck is, mitsgaeders op het contract inden iaere 1662 tusschen Hollandt ende Zeelandt gemaeckt, inhoudende dat men selfs tegens de wille vande andere Bondtgenooten eenige compen. vande oude militie op haer sal overwijsen, ende daertegens haere defecten in de subsidien, ter zee aen de Admirlten. selfs betaelen ende voornaementlijck mede dat de provincie van Zeelant doorde jongste affwijsinge vande [compe.] vande nieuwe werwinge de Anno 1665, daerover noch daege¬

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0065

Paginanummer: 65]

lijxsche lamentatien vande offecieren aen haer ho. mo. vergaederinge voorcomen, wel betoont heeft daerontrent haer interest boven anderen wel te begrijpen, alle mogelijcke debvoiren hebben aengewendt om in plaets van affwijsingen ende overwijsingen het effect vandien door sachte middelen met dese verdeelinge te becomen, gelijck het haer oock niet mogelijck soude sijn geweest daerinne te reusseren indien de Zeeuwsche heeren inden Raedt ende wel voornaementlijck den heere van Geldermalsen haer daerontrent niet notabelijck hadden geassisteert. Weshalven ick oock niet en kan verwachten dat de krachtige oppositien vande landtprovincien door eenige leden van Zeelant uut particuliere speculatien sullen werden geforeert ende geaugmenteert, immers houde ick voor seecker dat Uw Ed.ts goede directie wel sal beletten dat daerontrent bij vertate van Zeelant geene prejudiciable resolutie sal werden genomen, waerop ick gaerne bij tijdts met een letterken sal wesen gepreadverteert, verblijvende die ick waerlijck ben etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0066

Paginanummer: 66]

Aende heer Ambassadeur Boreel den 23en Jan. 1671

Edele Gestrenge Heere Uw Ed.ts missive van den 10en deser loopende maendt is mij naer ‘t affgaen van mijne jongste vanden 13e daeraenvolgende wel ter handen gecomen, het valt de heeren alhier aenwesende ministers vanden Keijser verdrietich, ende het sal ontwijffelijck bij het keijserlijcke hoff seer surpremant opgenomen worden dat de gem. ministers met vele moeijte ende door absolute asseurantie van eene oprechte meijninge vanden Coning van Groot Britannien uutgewerckt hebbende den brieff bij den selven Coning begeert ende dat sijne keijserlijcke Maj.t de effective extraditie vande voors. brieff hebbende toegestaen echter noch van die zijde het werck vande voeginge vande selve sijne keijserlijcke Maj.t ende eenige Duijtsche Vorsten bijde triple alliancie we opde lange baen verschoven werdt contrarie soo iterative verklaeringen, soo gesegt wordt aen den heere Ambr. Molina gedaen van dat de voors. brieff overgecomen ende geëxtradeert wesen den Coning van GrootBritannien

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0067

Paginanummer: 67]

d’articulen over ‘t subject vande voors. voeginge op ‘t papier gebracht, sonder verdere deliberatie, soude helpen tot besluijt brenge: Wij connen oock daeruijt niet anders als een quaedt augure maecken ontrent het geheele werck van de triple alliancie met den gevolge ende aenkleven vandien, ende de vigoureuse prestatie vande garantie als het casus, ‘tgunt Godt verhoede, mochte comen te exteren voornaementlijck indien wel met d’Aeckense vrede directelijck geintringeert, maer mogelijck desen staet selve immediatelijck aengetast soude mogen werden het sesde art. in het concept van verbintenisse met den hoochstgem. keijser ende eenige Duijtsche Vorsten aen te gaen dient in alle mannieren te verblijven off soo het alhier originelijck met gemeen concert van allerijdts ministers op ‘t papier is gebracht, off immers soo als het nu jongst alhier is geredresseert, want

de veranderinge bijde keijser daerinne gemaeckt beneemt aen desen staet alle soorte van securiteijt diemen vande zijde vande keyser ende de Vorsten sijne keyserlijck Maj.ts geallieerden, met reden heeft te pretenderen tegens soodaenige insultes als haer Ho.Mo. door den Bisschop van Munster, den Churvorst van Ceulen off ijemandt anders onder ‘t een off ‘t ander pretext souden mogen overcomen. ende die oochschijnelijc niet anders connen ondernomen werden als door instigatie ende met support van Vranckrijck, weshalven indien de voors. Saecke sijn voortgang comt te gewinnen, gelijck in alle mannieren te hopen is, soo diendt de goede handt daeraen gehouden dat immers van de zijde van Engelandt geen accrochement bijgebracht

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0068

Paginanummer: 68]

werde op een poinct daerinne de securiteijt van haer geallieerde # ende bij gevolge de cracht vande executie der garantie soo merckelijck is verserende, ende welckenaen gaende het prestandum principaelijck op den keyser ende de gem. Vorsten is reflecterende. A. Wij blijven het alhier noch al oneens met den heere Ambassadeur van Spaigne etc. als aen de heer Ambassadeur de Groot vanden 22en deser met invoeginge van ‘t gesublimeerde in margine ter onnoodich souden sijn incl. Waermede mij voorts refererend tot ‘t gene Uw Ed. uut de Griffie werdt gesuppediteert sal ick verblijven etc. Haege den 23en Jan. 1671.

Aende Ontfangers tot Dordrecht. Haerlem, Amst. Rotterdam, Gornichem ende den Breele den 24en Jan. 1671

Na. aen Gornichem De missive van den Commis. Clevesteijn te vullen Mijn Heere Uw Ed.ts missive van den Dordt. 24en der voorlede maendt Haerl. 15en Amst. 2en Rott. 6en Gorni. 8en De missive van den Commis. Clevesteijn te vullen Briele 9en is mij met het bijleggende gevulde Staetge ter rechter tijdt wel ter handen gecomen, maer naedemael ick daeruijt bevinde dat ten tijde van’t formeren van’t voors. Staetge noch soo vele capitaelen niet waeren affgelost als Uw Ed. aff te lossen geordoneert is geweest, soo hebb’ ick van mijn plicht geacht Uw Ed. bij desen wederom een nieuw model toe te senden, met versoeck dat het selve soodaenich gevult mach werden als off alle de geordoneerde afflossingen tot ultimo Decemb. 1670 effective gedaen waeren geweest, ende in gevalle daer aen buijten vermoede, noch ijets soude mogen ontbreecken dat het selve, met de juijste somme aen de voet van’t voors. Staetge mach werden geëxpresseert; wijders gelieve Uw Ed. ook Na. d’aengehaelde periode uut te laeten in de brieven aen de ontfangers tot Haerlem, Rott. ende Briele.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0069

Paginanummer: 69]

exact regard te nemen opde post van de lijffrenten alsoo ick eenich verschil vinde tusschen de eerste post van’t voors. Staetge ende de somme waerop de lijffrenten met het expireren van’t jaer 1669 opgegeven sijn geweest, ‘t gunt nochtans exactelijck moet accorderen. Waerop Uw Ed.ts rescripter te gemoedt siende sal ick verblijven etc. Haege den 24en Jan. 1671

Staet van Los-lijff-renten ende interessen op’t comptoir van de gemeene soo als demiddelen tot selve bevonden sijn den laetsten Decemb. 1670. Tot laste van’t voorn. comptoir heeft met het expireren van Decemb. des voorleden jaers 1669 aen lijffrenten geloopen een somme van …. zedert is het voors. comptoir door affsterven ontlast, soo veel bekent is, met een somme van …. te stellen als affge sulx dat nu noch overich is …. Tot laste van’t selve comptoir loopt noch, alle geordoneerde afflossingen tot den voors. laetsten Decemb. incl. effective gedaen wesende,  Aen losrenten …. Aen interessen …. Somma … Sulx als losrenten ende interessen te saemen … Somma aen lijff-loss-renten ende interessn in alles ….. Aldus gedaen ende geformeert in  …. den …. bij mij onderges. Na. alle lijffrente  die zedert den 1^en Jan 1667 ende sulx in 4 jaeren niet opgehaelt  sijn, onder anderen mede te stellen als affgestorven.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0072

Paginanummer: 72]

Aen den ontfanger tot Leijden den 24en Jan. 1671

Mijn heere Uw Ed.ts missive vanden 8en deser loopende maendt is mij met het te rugge esonden gevulde Staetge wel ter handen gecomen, daerop ick mij verplicht vinde Uw Ed. bij desen te gemoedt te voeren dat volgens den Staet op’t uutgaen vanden jaere 1669 overgesonden het comptoir Uw Ed.ts bewindt aenbevolen op den 1en Januarij 1670 was beswaert met lossrenten ende interessen ter somme van 291350 – 13 – 4 Ende heeft over’t selve comptoir zedert die tijdt tot den 1en deses moeten gelost worden de somme van 54158 gl. 10 strs. boven de somme van 24892 gl. 10 strs. die inden voors. jaere1669 te veel gelost waeren, in voegen dat het voors.  omptoir zedert moet wesen verlicht met 2166 – 6 – 9 Ende mitsdien in Jan. 1671 niet hooger belast sijn dan met 289184 – 6 – 7 Daerentegen stelt Uw Ed. inden voors. mij te rugge gesonden staet over lossrenten ende interessen te saemen een somme van 304260 – 4 – 3. ‘t welck ick niet en begrijpe waeruijt soude mogen hercomen waerop ick dan gaerne Uw Ed.ts onderrichtinge sal ontfangen ten welcken eijnde ick oock geraeden gevonden hebbe Uw Ed. bij desen etc. als aen dordrecht ten eijnde toe.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0075

Paginanummer: 75]

Aen Magareta Munters wed. van de heer Jacobus Trip den 26en januarij 1671

Mevrouwe ende waerde Suster Ick hebbe met bijsondere vreuchde uut de missive door Uw Ed.ts ordre aen mij geschreven den 23en deser loopende maendt vernomen desselfs geluckige verlossinge, ende dat van een jonge zoon; Gode zij loff ende danck voor sijne bewesene genaede die het jong geborene ” kindeken gelieve te laeten opwassen in alle deuchden ende gesontheydt van lichaem tot Uw Ed.ts ende sijnde van de den vreuchde, ende voorts Uw.Ed. in corten te brengen tot desselfs vorige gesontheijdt ende crachten; ’t welck van herten wenscht die gene die is ende altijts onveranderlijck sal blyven etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0077

Paginanummer: 77]

Aen den heer van Dam advocaet van de geoctroijeerde Oostinde Compe. Der Vereenichde Nederlanden den 26e Januarij 1671

Mijn heere De missive van de heeren Bewinthebbenden van de Oost Indische compe. aldaer vanden 23en deser loopende maendt met de ingeleyde copie van den brieff die deselve aende heer Ambr. Boreel hebben laeten affgaen overt subject vant geproetendeerde berchloon van de gelden ende goederen uut het verongeluckte schip t Waepen van Vlissinge gesalveert is mij t’sijner tijdt wel ter handen gecomen, daerop Uw Ed. in antwoort van de voors. missive sal gelieven gedient te sijn dat ick in gevolge van de begeren van de welgem. heeren Bewinthebbenden in deselve missive vervatt den voors. brieff ter generalteijt gecommuniceert hebbende haer Ho.Mo. ^ had de voerslach daerbij gedaen haer wel hebben laeten gevallen # twelck ick versoecke dat Uw Ed. nevens presentatie van mijn geringen dienst aen de meergem. Heeren Bewinthebbenen gelieve bekent te maecken, Waermede Uw Ed. verobligeren sal die gene die waerl. Is ende oittijts sal laten etc. soo als Uw Ed. uut het bijgaende extract breeder sal gelieven te bemercken,

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0079

Paginanummer: 79]

Aen de schout van Rhijn den 27en Januarij 1671

Monsieur van Rijn U.L. missive van den 15en der voorlede maendt met de bijleggende reeckeningen is mij ter rechter tijdt wel behandicht ick hebbe deselve reeckeningen doorsien ende geapproveert, gelijck dan de geteeckende dubbelden hiernevens weder te rugge gaen; maer ick en wete de rede niet waerom het kleijn partijtge thiende in IJsselveere uutter handt verpacht wordende jegenwoordich voor 2 ducatons uutgegeven is daer het voor henen altijdts 3 Rijxdaelders heeft gerendeert. Wijders vindt ick gansch impertinent dat den huijschman op mijne Hoffstede de backoven heeft laeten maecken sonder U.L. voorgaende kennisse ende advis daerover ick derhalven noodich achte dat U.L. hem mijn misnoege bekent maecke, met last voortaen in andere diergelijcke gelegentheden alsoo niet te procederen off dat ick hem de oncosten selff sal doen betaelen. Daerenboven

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0080

Paginanummer: 80]

sal U.L. hem preciselijck houden tot betaelinge volgens de huijrcedulle, ende geensins gedoogen dat hij den gesetten tijdt laets overstrijcken. Tot het verkoopen van de uutgevrosen noote-boomen aucthorisere ick U.L. bij desen absolutelijck als mede om wederom ijpen in plaets te planten. Ende dese tot geenen anderen eijnde dienende sal ick hiermede U.L., desselfs huijsenvrouwe ende gansche familie in de bescherminge den Alderhoochsten bevelen ende verblijven etc. Haege den 27en Januarij 1671.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0081

Paginanummer: 81]

Aen de heere van Zuijdtpolsbroeck den 27en Jan. 1671

Mijn heere ende Broeder Wij hebben alhier zedert eenigen  tijdt herwaerts seer verlangt naer Uw Ed.ts aengenaem geselschap, ende het dunckt mij een geheel jaer dat wij den anderen niet gesien hebben; ick wete wel dat Uw Ed.ts timmeragie ende andere beletselen oorsaecke geweest sijn dat wij dat geluck niet hebben mogen genieten; maer dewijle onse Suster van Swieten jegenwoordich staet op ’t craemen soo wil ick niet twijffelen off Uw Ed.ts L. huijschvrouwe sal, naer haere gewoonlijcke affectie, het susterlijck officie comen affleggen, ende versoecke derhalven dat Uw Ed. haer niet alleenlijck gelieve herwaerts te geleijden, maer ons oock alsdan voor eenigen tijdt bij te blijven; Waermede Uw Ed. sonderlinge sal verobligeren die gene die is ende altijdts sal blijven etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0083

Paginanummer: 83]

Aen Vrouwe Jacoba Bickers huijschvrouwe van de heer Pieter de Graeff vrij-heere van Zuijdtpolsbroeck oudtschepen der stadt Amstelredam etc. den 27en Jan:
1671

Me vrouwe ende veelwaerde suster Wij hebben al lange gehoopt Uw Ed.ts geselschap alhier voor eenigen tijdt te sullen genieten, ende daer van tot noch toe gefrustreert gebleven sijnde, neme ick de vrijmoedigheijt Uw Ed. bij desen gansen gedienstich te versoecken dat deselve alsnu van haere ordinaris ^ susterlijcke chariteijt ende gedienstigheijdt niet en gelieve aff te wijcken, maer naedemael de Vrouwe van Swieten jegenwoordich op ‘t poinct is om in ‘t craembedde te vallen, haer, volgens Uw Ed.ts gewoone goedertierenheijdt, te comen assisteren; ick interessere mij daerinne des te meerder omdat ick oock door die occasie deelachtich hope te werden van het geselschap van Uw Ed. ende van desselfs alderlieffste mijn waerde Broeder, met de welcke ick in langen tijdt niet een woordtge gewisselt hebbe. Weshalven dese in dat vertrouwe affbreeckende sal ick, naer mijne dienstige gebiedenisse aen den gem. heere van  uijdtpolsbroeck afbreecken ende verblijven etc.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0085

Paginanummer: 85]

Aen de heer Ambr. de Groot den 29en Jan. 1671

Edele gestrenge heere Mijne jongste aen Uw Ed. is geweest van den 22en deser loopende maendt, zedert is mij desselfs missive van den 23en daeraenvolgende wel ter handen gecomen, ende alhoewel wij reden hebben om seer ongaerne te ^ vernemen ‘t gene eenige flaeuwigheijdt in ‘t hoff van Engelandt argueert, soo ben ick nochtans ten hoochsten verobligeert over ‘t gene Uw Ed. mij ontrent de actien ende conduite van de Engelschen, ende aengaende ‘t vertrouwen ‘t welc men aldaer op haer is stellende, van tijdt tot tijdt geliefft te adviseren; ick ben daerontrent altijdts met Uw Ed. van een ende ’t selve gevoelen geweest, gelijck ick oock noch blijve, onaengesien de contrarie rapporten van den heere van Beuningen, die mij ock selfs toeschijnt naer sijne wederkomste uut Engelandt dienthalven soo positiff niet te spreecken, ende van haer soo wel niet voldaen te sijn, als voor sijn

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0086

Paginanummer: 86]

vertreck derwaerts; Ick hebbe de voors. Uw Ed.ts missive, omdat deselve tot noodige waerschuwinge, ende bij gevolge tot beter voortsettinge van de voorgenomen esquipagie ende wervinge conde dienen, ter vergaederinge van haer Ho. Mo. bij lecture gecommuniceert, ende deselve daerop aenstondts wederom naer mij genomen. Gisteren hebb’ ick eene lange conversatie gehadt met den heere Ambr. de Pompone, in dewelcke ick sijn Ex.cie voor aff bedanckt hebbende over desselfs goede officien aengewendt tot continuatie van de bewuste submissie voor noch een jaer, tusschen ons eenige discourssen sijn gevallen over de laetste clausule waer bij alle hope om noch eenige verdere poincten onder deselve submissie te brengen affgesneden schijnt te werden, ende bij mij geurgeert sijnde dat het debath dienthalven nu eenigen tijdt tusschen de Coningen van Vranckrijck ende Spaigne geduijrt heb¬

bende in dier voegen soude mogen werden ter neder geleijt dat den Coning van Vranckrijck van nu aff aen mochte accorderen dat alle de verdere differentiaele poincten het reglement van de limiten raeckende, in cas ” ofte voor soo veel daerover ^ in de conferentie tot Rijssel a l’amiable niet soude connen werden getransigeert, mede aen ‘t oordeel ende de uutspraecke van de Coningen van Engelandt ende van Sweden souden werden geremitteert, sonder dat daerover eenige wegen van feijtelijckheijdt van d’een off d’ander zijde ingegaen ofte gebruijckt souden mogen werden, ende dat den Coning van Spaigne, nopende de vordere contrapretensien, soo hij soude mogen meijnen eenige te hebben # sich door sijn minister aen ‘t hoff van den Coning van Vranckrijck, als naer stijle ende gewoonten soude beklaegen om ^ door sijne maj.t te mogen doen examineren ende sien hoe verre daeraen in reden ende billicheijdt soude behooren te werden gedefereert, ende dat daerinne op die wijse geene welckenaengaende bij vorige tractaeten geene submissie vastgestelt is,

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0087

Paginanummer: 87]

uutcomste gevonde connende werden, alsdan te sijner tijdt over naedere wegen van submissie ende andersins soude mogen werden gehandelt, soo heeft den gem. heer Ambr. de Pompone sich daer van gansch niet alieen betoont, maer aengenomen tot voortsettinge van soodaenige voorslaegen alle goede officien te doen; Uw Ed. sal in consideratie gelieven te nemen off het geraeden sal sijn daerover offte over andere sortabelder voorslaegen die aldaer uutgedacht souden mogen werden # bij voorgaende concert met den Co. off sine maj.ts ministers in communicatie te treden met de heeren aldaer aenwesende ministers van Engelant ende van Sweden, ende bij haer goedtvinden oock met die van Spaigne, mitsgaeders off daerop vervolgens ijets salutairs bij ‘t hoff aldaer (van Vranckrijck) uutgewerckt sal connen werden maer het principaelste subject van ons entretien is geweest den inhoudt ende de dispositie van de jongste placcae

ten op ‘t stuck van de commercie, verboth ende belastinge wederzijdts gedaen emaneren, welckenaengaende ick meijnde sijn Ex.cie claerlijck te connen aenwijsen dat van de zijde van Vranckrijck en voor, ende naer het placcaet van haer Ho. Mo. contrarie ten innehoude van de jongste alliancie de Anno 1662 was gedisponeert, daer ter contrarie haer Ho.Mo. bij haere placcaeten den 2en deses gedaen emaneren haer seer sorgvuldichlijk gewacht hadden de dispositie van de voors. alliancie in eenigen deele te lederen, Sijn Ex.cie ter contrarie, alhoewel ingenuement bekennende dat het jongste arrest aldaer (in Vranckrijck) gedaen emaneneren # waer van een exemplaer hiernevens gaet met de voors. alliancie niet wel gecompasseert conde werden, sustineerde dat haer Ho.Mo. door voors. haere placcaeten # de voors. alliancie gecrontraveniert ende sulx daertoe de eerste oorsaecke gegeven hadden, willende het selve daermede vast maecken dat

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0088

Paginanummer: 88]

haer Ho.Mo. de Fransche manufacturen nominatien ende alleen met vrijlaetinge van gelijcke manufacturen van Engelant, van Italien etc., beswaert hadden, sustinerende het selve tegens het 19e art. van de voors. Alliancie strijdich te sijn; welck in 19e art. sijne Ex.cie soodaenich interpre¬ teerde als oft de woorden, dont le commerce et le transport n’est defendu genenalememt et universellement, dat importeerden dat haer Ho.Mo. eenige manifacturen, als bij exempel Satijn, Linten etc. in ‘t innecomen willende beswaeren, het selve niet anders souden vermogen te doen dat generael. over alle Satijn, ende over alle linten ‘t zij diselve in Vranckrijck, te Genoa, in Engelandt, oft elders souden mogen gemaeckt sijn, maer ick hebbe sijn Ex.cie aengewesen dat sulx de meijninge in ‘t coucheren van ‘t voors. art. noijt en was geweest, ende dat oock de woorden selfs soodaeni

gen interpretatie niet en conden lijden: dat de voors. Woorden genenalement et universellement niet applicabel waeren opde waeren ende coopmanschappen maer op de menschen die de waeren ende coopmanschapen in oft uut brengen, ende opde eijgenaers van de schepen waermede deselve in oft uutgebracht wierden, ende dat sulx buijten alle contestatie wierde gestelt door de volgende woorden, dewijle niet ” simpelijck geseijt wierde dont le transport n’est defendu gennalement et universellement, noch oock dont le transport n’est defendu generalement a l’ egard de toute ^ sonte des marchandises de la mesone nature, et a l’ egard des toutes les nations, oft diergelijcke, maer ter contrarie toute sonte des marchandises dont ^ le commerce et le transport n’est defendu generalement et universelllement a tous tant susject qu’estrangers, als waer door

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0089

Paginanummer: 89]

claerlijck gereserveert wierdt la faculté de defendre toute sorte de merchandises, moijennant que la defense fust faicte a tous tant subjects qu’estrangers; sulx dat, naedemael het satijn van Vranckrijck notoirlijck was een andere soorte van satijn als dat van Genoa, ende dat de Fransche linten notoirlijck waeren een andere soorte van linten als de Engelsche linten, dat het in de macht van haer Ho.Mo. was verbleven om de eene off d’andere soorte apart te verbieden naer haer wel gevallen, mits dat het verboth van ijder soorte daer over het mochte geresolveert werden gedaen wierde ten regarde van alle menschen ende in specie soo wel ten aensien van de eijgen subjecten als van Vremden, ‘t welck oock door het volg. 20e ende meer andere articulen ten aensien van de belastinge in denselven sin

wierde geconfirmeert, sonder dat het mijns oordeels noodich was sich oock noch daermede te behelpen dat het verboth ‘t welck haer Ho. Mo. gedaen hadden was generl. Ten aensien van alle natien, ende dat de belastinge alleenlijck was particulier op eenige soorten van coopmanschappen te weten van Vranckrijck die de subjecten van desen Staet soo excessivelijck graveerde, ende niet van andere Rijcken die de subjecten van desen Staet favorabelder tracteerden. Ick wil vastelijck vertrouwen dat den gem. heere de Pompone in sijn gemoedt vrij overtuijgt sal sijn, maer echter gelieffde sijn Ex.cie altijdts bij sijne sustemie repersisteren, ende te verklaeren dat hij eene lange welgeraisonneerde missive op ‘t selve subject van den heere Colbert hadde ontfangen die het voors. Articul mede in dier voegen verstondt.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0090

Paginanummer: 90]

Ick sal gaerne van post tot post vernemen wat ^ tot Uw Ed.ts kennisse is gecomen van de particulariteijten van de armature te waeter ende te lande in ‘t Rijck van Vranckrijck gedaen wordende off op de been sijnde. Ende dese hiermede besluijtende verblijven etc. Haege den 29en Jan. Ick hebbe van mijn plicht geacht ‘tgene voors. Staet Uw Ed. in ‘t breede over te schrijven op dat Uw Ed. oock aldaer occasie soude mogen soecken den Coning aldaer ende sijne maj.ts ministers van haer Ho. Mo. equitable proceduren ontrent ‘t gene voors. Staet wel te imbueren, ten eijnde de voors. plccaeten in tijden ende wijlen niet gedebiteert. mogen werden als de waere oorsaecke van de attacque die Vranckrijck aen desen Staet soude mogen comen te doen, ende die nochtans handt tastelijck geen anderen grondt soude hebben als het rancoeur opgenomen over het gepasseerde ontrent het bevorderen van de Aeckense vrede, ende de garantie, met de triple alliancie daerop gevolgt. Haege den 29en Jan. 1671

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0091

Paginanummer: 91]

Aen de heer Ambr. Boreel den 30en Jan. 1671

Edele Gestrenge Heere Naer ‘t affgaen van mijne jongste van den 23en deses is mij Uw Ed.ts missive van den 20en daerbevorens wel ter handen gecomen, zedert hebben wij wel men singuliere aengenaemheijdt uut Vranckrijck vernomen de prolongatie van den tijdt bij den Coning aldaer tot de voorgeslaegene submissie aen de Coningen van Engelandt ende Sweden voor desen geprescribeert, maer van d’ander zijde blijven wij in bekommeringe over de waepenen van Vranckrijck ende de groote armature van den Bisschop van Munster, naementlijck oft deselve niet wel ter laetsten op desen Staet directelijck souden mogen uutbersten, welcke becommeringe seer vermeerdert door de groote indifferentie ende flaeuwigheijt die wij van tijdt tot tijdt meer ende meer in ‘t hoff aldaer bespeuren, ende de geduijrige caressen van Vranckrijck aen ‘t selve hoff gedaen werdende, op welck subject ick mij, volgens vorige auctho¬

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0092

Paginanummer: 92]

risatie van haer Ho. Mo. door de heeren derselver gedeputeerden tot het stuck van de triple alliancie gelast vinde om Uw Ed. in confidentie te communiceren het bijleggende advis uut Parijs, ende deselve daerbenevens gansen gedienstich te versoecken alle bedenckelijcke wijt ende adresse aen te wenden ende te gebruijcken om te penetreren wat van de waere grondt der saecken daerinne vervatt wesen moge; ende in specie dat Uw Ed. gelieve te vernemen, ende den Coning off sijne maj.ts ministers discretelijck aff te vraegen off niet den heere Ambr. Temple, die nu soo lange, tot prejudicie van de gemeene saecke, van hier absent is gebleven, niet eerstdaechs staet weder te keeren, op dat de saecken van de triple ligue die daegelijx voorvallen, met onderling concert als naer behooren gemanieert mogen werden; met bijvoeringe dat haer Ho. Mo. oordeelen ^ door het langer uutblijven van den gem. heere het essentieel interest soo wel

als  de reputatie ende de goede existimatie van de voors. Triple ligue merckelijck vernaedeelt te werden. Ten anderen oft het werck van de voeginge van den keijser ende eenige Duijtsche Vorsten bij de gem. ligue naer den ontfang van de begeerde missive van sijne Keijserl. Maj.t noch blijfft fluctueren, ende wat uutcomst haer Ho. Mo. daer van te verwachten hebben, voornaementlijck mede ten aensien van de eerste opstellingen ofte ten minsten van het laetste concept van ’t sesde off sevende art. van dien. Ten derden off niet wel eenige secrete belofte door Engelandt aen Vranckrijck soude wesen gedaen van sich niet te sullen mengen in saecken die Vranckrijck buijten Spaigne met andere Staten mochte hebben te desmelleren, ende in specie van desen Staet niet te sullen bijspringen in cas vranckrijck desen Staet op

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0093

Paginanummer: 93]

eenich ander pretext als uut haet over de triple alliancie mochte connen te attacqueren, ende naementlijck mede off niet ontrent het moijenneren van de voorgeroerde contiuatie diergelijcke verseeckeringe gegeven off gerenoveert moge wesen. Ten vierden off de voorgenomen esquipagie aldaer noch gecontinueert ende met vigueur voortgesett wordt, ende wat het waere ende intrinsijcque but van den Coning ende ‘t hoff dienthalven soude mogen wesen, ende Ten vijffden in wat mannieren van alle de voors. saecken ende poincten bij de verstandichste ende cordaetste leden van het parlement werdt geoordeelt: op alle welcke poincten wij gaerne ‘t zijner tijdt van Uw Ed.ts ondervindinge ende opinie gedient sullen sijn. Gisteren hebb’ ick etc. als aen aen de heer Ambr. de Groot, mutatis mutandis ten eijnde toe.

[Link afbeelding: NL-HaNA_3.01.17_23_0093

Paginanummer: 93]