Op 24 september 2025 is het precies vier eeuwen geleden dat Johan de Witt werd geboren. Maar hoe ging hij eigenlijk zelf om met zijn verjaardag? Kreeg hij felicitaties, taart, of gaf hij een feestje?
Na een kort onderzoek blijkt: niets van dat alles. In geen van de bewaard gebleven brieven aan De Witt vinden we een verjaardagswens terug. Zelfs zijn eigen vader schreef hem op de dag zelf geen felicitatie, maar stuurde wél een brief met een stevige levering: een oxhooft Franse wijn en een aem Moezelwijn – samen goed voor bijna 500 liter. Een vermomd cadeau? Of gewoon een praktische zending voor een man met veel gasten en verantwoordelijkheden? Feit is: De Witt zat voorlopig niet zonder drank.
Zeer lieve en waarde zoon,
Hierbij gaat een oxhooft Franse en een aem Moezelwijn, beide van de beste die ik heb kunnen krijgen.
Ik dank u voor het bevorderen van de resolutie over mijn restanten, en hoop dat zonder tegenspreken de resumptie zal plaatsvinden.
Ik zou graag willen hebben de resoluties of het reglement in Holland over de zaak van de Engelse Court, die toen naar Rotterdam is gekomen, als ik mij niet vergis in het jaar 1635, aangezien ik dat nodig zal hebben.
Hiermee blijf ik,
Zeer lieve en waarde zoon,
Uw liefhebbende vader,
Jacob de WittDordrecht, 24 september 1654
De Franse wijn is gemerkt … [zie afbeelding]
De Moezelwijn … [zie afbeelding]
De calvinistische opvattingen van die tijd moedigden terughoudendheid aan bij het markeren van persoonlijke mijlpalen, zoals de eigen geboortedag. Voor regenten als De Witt betekende dit doorgaans geen feestelijkheden, lofgedichten of openbare toosts. Verjaardagen werden eerder beschouwd als momenten van reflectie dan van zelfverheerlijking. In hofkringen lag dat anders: daar kon de geboortedag van een vorst of hoveling juist een publiek moment van eerbetoon, felicitaties en gunstbewijzen zijn.
Maar deze verjaardag van Johan de Witt, vier eeuwen later, wordt wél gevierd. En terecht.
Op woensdag 24 september herdenken en vieren we zijn 400e geboortedag met een feestelijk én inhoudelijk programma in Dordrecht. Historici Luc Panhuysen en Jean-Marc van Tol geven lezingen, het Korps Mariniers – opgericht op initiatief van De Witt – brengt een muzikale ode aan het beeld van Johan en Cornelis op de Visbrug, en natuurlijk bezoeken we de tentoonstelling De Wereld van De Witt in het Dordrechts Museum.
Dit is slechts een greep uit de hoogtepunten van deze bijzondere dag.
Mis het niet en schrijf je in.