In oktober 1654 was in Overijssel een gevaarlijke patstelling ontstaan: een orangistische groep in Zwolle had de jonge Willem III tot stadhouder uitgeroepen, terwijl een staatsgezinde tegenvergadering in Deventer dit gezag niet erkende. Een orangistische doorbraak in Overijssel zou het stadhouderloze bewind én de Akte van Seclusie onder zware druk zetten, en De Witts aanwezigheid…
Wanneer sneeuwballen wapens worden
Dat sneeuwballen gooien in het verleden ook behoorlijk uit de hand kon lopen, blijkt uit een brief uit 1657 van de Nederlandse ambassadeur in Parijs, Willem Boreel, waarin het incident terloops wordt vermeld naast andere politieke berichten. Hij schreef (vrij vertaald): Afgelopen zondag is enige onrust ontstaan onder degenen van de gereformeerde religie, die van…
Een geboorte op nieuwjaarsdag
Op 1 januari 1669 heeft Johan de Witts aangetrouwde neef, de Dordtse regent Nicolaas van der Dussen (1636–1719) goed nieuws. Zijn vrouw, Johans nichtje Lydia van Beveren (1647-1702), de dochter van zijn zus Johanna de Witt, is bevallen van een zoon. Hij schrijft [vrij vertaald]: Mijnheer en Oom, Vandaag voor de middag, omstreeks tien uur,…
Kerstmis in de correspondentie van Johan de Witt
Wanneer je door Johan de Witts uitgaande brieven bladert, zie je meteen dat Kerstmis voor hem eigenlijk geen feestdag was. 25 december duikt verrassend vaak op als datum onderaan zijn brieven over diplomatie, marinezaken, financiën en bestuurlijke kwesties. Het ene jaar stemt hij op Eerste Kerstdag de buitenlandse berichtgeving strak af, het andere jaar bespreekt…
Johan de Witt in 1669: het eerste jaar zonder Wendela
Wanneer je zijn brieven van 1669 achter elkaar leest, zie je meteen wat voor jaar het voor Johan de Witt was. Het is zijn eerste volledige jaar zonder zijn echtgenote Wendela Bicker. Ze overleed in juli 1668 en wat daarna volgde zijn geen brieven met uitgesproken rouw en verdriet maar een reeks praktische maatregelen die…
De wondere wereld van de ‘overige stukken’. Een voorproefje
In vrijwel elk archief kom je stukken tegen waarvan de inventarisator niet precies weet waar ze thuishoren. Deze dossiers krijgen labels als ‘overige stukken’, ‘aantekeningen’ of in de mooie oude archiefterm: ‘stukken waarvan het verband met dit archief niet is gebleken’. Het ligt er maar net aan hoe de archiefmedewerker die de inventarisatie uitvoert de…
Van roddel tot rapport: Madame de Châtillon en de gestolen cassette
Op 13 juli 1657 schrijft Abraham De Wicquefort een brief aan Johan de Witt over de gebeurtenissen aan het Franse hof van Lodewijk XIV. Hoewel hij meldt dat er ‘niets bijzonders’ is gebeurd op politiek vlak, beschrijft hij wel een intrige die veel stof deed opwaaien. Madame de Châtillon en abt Fouquet, twee prominente figuren…
Nieuwe radio-aandacht voor het onderzoek naar de brieven van Johan de Witt
In het NPO Radio 1-programma De Nacht van de Wetenschap vertelt Ineke Huysman aan Renette Kwakkenbos over het grootschalige onderzoek naar de duizenden brieven van Johan de Witt. Ze legt uit hoe digitalisering en tekstherkenning nieuwe inzichten bieden in De Witts leven, netwerk en politieke wereld, en hoe zijn correspondentie de zeventiende eeuw een menselijk…
De vriendschap tussen de families De Witt en De Ruyter
Tussen de losse papieren van Johan de Witt vonden we onlangs een kladje van zijn brief aan vice-admiraal Michiel de Ruyter, met wie hij een bijzonder goede verstandhouding had opgebouwd tijdens zijn verblijf op de vloot. Dat De Witt en De Ruyter elkaar vertrouwden en goed met elkaar overweg konden, wisten we al uit hun…
15 november: Nieuwe Kerk Den Haag: bijeenkomst bij het graf van de De Witten
Op 15 november werd in de Nieuwe Kerk, Spui 175 Den Haag bij het anonieme graf 77 van Johan en Cornelis de Witt, de bijeenkomst ‘Grafcultuur, geschiedenis en nalatenschap’ gehouden. Celine Oldenhage, Lex van Tilborg en Jean-Marc van Tol belichtten De Witts betekenis voor stad en land in een bredere historische en culturele context, ingeleid…










